CA 19-9 – marker raka trzustki, dróg żółciowych i żołądka
- Czas oczekiwania na wynik1 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
CA 19-9 (antygen węglowodanowy 19-9) to marker nowotworowy oznaczany we krwi; jest to antygen obecny w komórkach przewodu pokarmowego, przede wszystkim trzustki, dróg żółciowych i żołądka. Oznaczenie CA 19-9 wykorzystuje się głównie do monitorowania przebiegu i leczenia nowotworu, który zdiagnozowano wcześniej innymi badaniami. Jako test przesiewowy u osób bez dolegliwości się nie sprawdza.
Badanie CA 19-9, marker raka trzustki, dróg żółciowych i żołądka – więcej informacji
Skąd pochodzi CA 19-9
CA 19-9 trafia do krwi w niewielkich ilościach, a komórki nowotworowe trzustki, dróg żółciowych i żołądka mogą wydzielać go znacznie więcej. Z tego powodu CA 19-9 nazywa się markerem nowotworowym.
Do czego służy badanie CA 19-9
Badanie CA 19-9 służy głównie do obserwacji chorych z rozpoznanym nowotworem. Przy raku trzustki lub dróg żółciowych oznaczenie powtarza się, żeby sprawdzić, jak nowotwór reaguje na operację lub chemioterapię, i wcześnie zauważyć nawrót, który niekiedy widać we krwi, zanim pojawią się dolegliwości. Większe znaczenie niż pojedyncza wartość ma kierunek zmian w kolejnych badaniach. Częstość kontroli ustala onkolog.
Gdy pojawia się żółtaczka bez bólu, chudnięcie albo ból w nadbrzuszu przechodzący do pleców, lekarz czasem zleca CA 19-9 jako badanie uzupełniające do badań obrazowych. Na podstawie samego CA 19-9 nie stawia się diagnozy.
Co może podwyższyć CA 19-9 poza nowotworem
Podwyższone CA 19-9 spotyka się również w chorobach nienowotworowych, zwłaszcza przy zastoju żółci lub przy zapaleniu:
- marskość i inne choroby wątroby,
- ostre lub przewlekłe zapalenie trzustki,
- kamica żółciowa oraz zapalenie dróg żółciowych,
- mukowiscydoza,
- choroby zapalne jelit.
Podwyższony wynik jest więc wskazaniem do dalszej diagnostyki, zwykle obrazowej. Niski wynik również nie wyklucza nowotworu.
Dlaczego CA 19-9 bywa niski mimo nowotworu
Do powstania CA 19-9 potrzebne są antygeny grupy krwi Lewis, których nie ma kilka do kilkunastu procent ludzi. U tych osób marker praktycznie nie powstaje, więc jego stężenie pozostaje niskie także przy rozległym nowotworze. Lekarz opiera się wtedy na badaniach obrazowych i innych markerach, na przykład CEA.
Co może zaburzyć oznaczenie CA 19-9
Biotyna (witamina B7) przyjmowana w suplementach może zaburzać część metod immunochemicznych.
Jak się przygotować do badania
Sposób pobrania krwi określa punkt pobrań. Przy rejestracji należy podać przyjmowane leki i suplementy.