TPS – marker proliferacji k. nowotworowych

TPS (tkankowy antygen polipeptydowy, z ang. Tissue Polypeptide Specific Antigen) jest markerem nowotworowym, który odzwierciedla dynamikę wzrostu nowotworów pochodzenia nabłonkowego. Biologicznie TPS składa się z rozpuszczalnych fragmentów ludzkiej cytokeratyny 18 – białka cytoszkieletu występującego we wszystkich komórkach nabłonkowych, gdzie tworzy dimery z cytokeratyną 8. Podwyższone stężenie TPS w surowicy może wskazywać na zwiększoną aktywność proliferacyjną komórek nowotworowych, a nie ich masę, co oznacza, że mały, szybko rozwijający się nowotwór może powodować wyższe wartości TPS niż większy, ale wolniej rosnący guz.

Podwyższone stężenia TPS występują w nowotworach takich jak rak płuc, piersi, jajnika, szyjki macicy, prostaty, pęcherza oraz nowotwory żołądkowo-jelitowe. Badanie TPS znajduje zastosowanie nie tylko w diagnostyce, ale także w monitorowaniu terapii oraz ocenie ryzyka nawrotu choroby. U pacjentek z rakiem szyjki macicy równoczesne oznaczanie TPS oraz antygenu raka płaskonabłonkowego (SCC-Ag) pozwala lepiej ocenić stopień zaawansowania nowotworu i jego agresywność.

Poza chorobami nowotworowymi, podwyższone stężenie TPS może występować w łagodnych stanach takich jak ciąża, uogólnione zakażenia, cukrzyca, niewydolność nerek czy choroby wątroby.