Badanie hs-CRP (high sensitivity C-reactive protein) to wysokoczułe oznaczenie białka C-reaktywnego we krwi. Umożliwia wykrycie niskiego stopnia, przewlekłego stanu zapalnego, który nie powoduje objawów klinicznych, ale może mieć istotne znaczenie w ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, metabolicznych oraz autoimmunologicznych.
W porównaniu do klasycznego CRP, badanie hs-CRP pozwala oznaczać znacznie niższe stężenia białka C-reaktywnego, dzięki czemu znajduje zastosowanie głównie w profilaktyce i monitorowaniu ryzyka, a nie w diagnostyce ostrych infekcji.
hs-CRP a CRP – podstawowe różnice
Jednym z najczęstszych pytań pacjentów jest różnica pomiędzy badaniem CRP a hs-CRP.
CRP (standardowe)
• wykrywa ostre stany zapalne,
• stosowane w diagnostyce infekcji bakteryjnych i powikłań zapalnych,
• reaguje na wysoką aktywność zapalną.
hs-CRP (wysokoczułe)
• wykrywa przewlekły, niskiego stopnia stan zapalny,
• stosowane w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego,
• nie służy do rozpoznawania infekcji.
Co pokazuje wynik hs-CRP? Interpretacja
Interpretacja stężenia hs-CRP (najczęściej stosowana w kardiologii):
• < 1,0 mg/l – niskie ryzyko zapalne
• 1,0–3,0 mg/l – umiarkowane ryzyko
• > 3,0 mg/l – wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe
• > 10 mg/l – wynik sugerujący ostry stan zapalny; badanie hs-CRP traci wartość diagnostyczną
Badanie hs-CRP nie wskazuje przyczyny stanu zapalnego. Jego rolą jest ocena poziomu aktywności zapalnej organizmu oraz określenie ryzyka rozwoju chorób przewlekłych.
Wskazania do wykonania badania hs-CRP
Badanie hs-CRP zalecane jest w szczególności osobom:
• z nadwagą lub otyłością trzewną,
• z insulinoopornością lub cukrzycą typu 2,
• z nadciśnieniem tętniczym,
• z chorobami autoimmunologicznymi (np. Hashimoto),
• z obciążeniem rodzinnym chorobami układu sercowo-naczyniowego,
• prowadzącym siedzący tryb życia lub wykonującym intensywny wysiłek fizyczny,
• palącym tytoń.
hs-CRP a ryzyko chorób sercowo-naczyniowych
Podwyższone stężenie hs-CRP koreluje z:
• przyspieszonym rozwojem miażdżycy,
• zwiększoną niestabilnością blaszek miażdżycowych,
• wyższym ryzykiem zawału serca i udaru mózgu.
Z tego względu hs-CRP jest często interpretowane łącznie z lipidogramem, zwłaszcza stężeniem cholesterolu LDL.
Czy pojedyncze badanie hs-CRP jest wystarczające?
Nie. Badanie hs-CRP powinno być elementem szerszej oceny laboratoryjnej. W praktyce klinicznej zaleca się jego interpretację razem z:
• lipidogramem,
• glukozą i insuliną,
• OB,
• morfologią krwi,
• ferrytyną.
Takie podejście pozwala na pełniejszą ocenę tła zapalnego i metabolicznego.
Przygotowanie do badania hs-CRP
przygotowanie do badania
• badanie należy wykonać na czczo (10 godzin bez jedzenia), rano zaleca się wypić tylko wodę
• nie wykonywać badania w trakcie infekcji lub bezpośrednio po niej,
• unikać intensywnego wysiłku fizycznego przez 24–48 godzin,
• nie spożywać alkoholu w dniu poprzedzającym badanie,
• badanie najlepiej wykonać w stanie stabilnym zdrowotnie.
Gdzie wykonać badanie hs-CRP?
Badanie hs-CRP można zamówić online w serwisie badaniasklep.pl, który umożliwia realizację badań w punktach pobrań na terenie całej Polski oraz łączenie hs-CRP z innymi badaniami w pakietach diagnostycznych.
Najczęstsze błędy przy interpretacji hs-CRP
• wykonywanie badania w trakcie infekcji,
• interpretowanie wyniku bez uwzględnienia innych parametrów laboratoryjnych,
• traktowanie hs-CRP jako badania diagnostycznego infekcji
Bibliografia
1. Polskie Towarzystwo Kardiologiczne – wytyczne dotyczące prewencji chorób sercowo-naczyniowych.
2. Medycyna Praktyczna – opracowania dotyczące białka C-reaktywnego i zapalenia przewlekłego.
3. Diagnostyka Laboratoryjna – publikacje naukowe dotyczące markerów zapalnych i hs-CRP.