CMV DNA (Cytomegalovirus) met. PCR, ilościowo

Cytomegalowirus (CMV) to jeden z herpeswirusów; zakażenie może nastąpić na każdym etapie życia, także przed urodzeniem. Wirus przenosi się ze śliną, moczem, nasieniem, wydzieliną pochwy i pokarmem kobiecym, a także przez kontakty seksualne, transfuzje i przeszczepione narządy. Mniej więcej dziewięć na dziesięć zakażeń nie powoduje dolegliwości. Po pierwszej infekcji CMV zostaje w komórkach gospodarza w stanie utajenia i może się ponownie uaktywnić przy spadku odporności.

Ilościowy pomiar DNA CMV dotyczy głównie pacjentów zagrożonych ciężką postacią cytomegalii:

• biorców narządów i szpiku, u których im więcej wirusa we krwi, tym większe zagrożenie chorobą,
• osób zakażonych HIV oraz leczonych lekami hamującymi odporność,
• kobiet w ciąży z podejrzeniem pierwotnego zakażenia,
• noworodków, gdy podejrzewa się zakażenie wrodzone.

Wynik pomaga też zdecydować, kiedy rozpocząć terapię przeciwwirusową, oraz ocenić jej skuteczność. Oznaczenie stosuje się także u pacjentów, u których wirus często się reaktywuje.

CMV należy do grupy zakażeń TORCH, groźnych dla płodu. Płód może zostać zakażony przez łożysko, a noworodek w trakcie porodu albo podczas karmienia piersią. Najgroźniejsze jest pierwsze zetknięcie się kobiety z CMV w czasie ciąży; przy ponownym uaktywnieniu wirusa u matki przeniesienie na dziecko zdarza się znacznie rzadziej. Skutkami zakażenia wrodzonego mogą być żółtaczka, zapalenie płuc i zaburzenia układu nerwowego, a niektóre następstwa, na przykład niedosłuch, ujawniają się dopiero po latach.

W diagnostyce płodu stosuje się badanie płynu owodniowego, a przy podejrzeniu zajęcia ośrodkowego układu nerwowego jakościowe PCR w płynie mózgowo-rdzeniowym. Opisywane badanie dotyczy krwi.

Wynik podaje się jako liczbę kopii DNA wirusa lub jednostek międzynarodowych w określonej objętości materiału. Obecność DNA CMV we krwi przemawia za aktywnym namnażaniem się wirusa. U pacjentów po przeszczepieniu bardziej od pojedynczej liczby liczy się kierunek zmian: narastająca wiremia bywa przesłanką do włączenia leków, a jej spadek przemawia za skutecznością terapii. Serię oznaczeń wykonuje się jednym testem, bo różne metody mogą podawać odmienne wartości.

Ujemny wynik PCR nie przesądza o braku wcześniejszego kontaktu z CMV, ponieważ wirus w stanie utajenia zwykle nie krąży we krwi. Przebytą infekcję ocenia się na podstawie przeciwciał CMV IgG i CMV IgM.

Do pobrania krwi na CMV PCR ilościowo nie trzeba się szczególnie przygotowywać. Przyjmowane leki przeciwwirusowe i immunosupresyjne zgłasza się w punkcie pobrań.

• CMV IgG – przeciwciała obecne po przebytej infekcji,
• CMV IgM – przeciwciała związane ze świeżym zakażeniem lub reaktywacją,
• CMV IgG awidność – ocena czasu zakażenia, głównie w ciąży,
• CMV PCR jakościowo – sprawdzenie obecności DNA wirusa bez pomiaru jego ilości,
• EBV PCR ilościowo – wiremia innego herpeswirusa monitorowana po przeszczepieniu.