HCG wolna podjednostka beta

Gonadotropina kosmówkowa krąży we krwi głównie jako kompletny hormon złożony z dwóch podjednostek, a tylko niewielka jej część występuje w postaci pojedynczych, wolnych łańcuchów. Podjednostka alfa ma taką samą budowę jak w LH, FSH i TSH, natomiast beta nadaje hormonowi swoiste działanie. Oznaczenie wolnej beta-hCG służy innym celom niż badanie beta-hCG, które służy do stwierdzenia ciąży i śledzenia przyrostu hormonu w pierwszych tygodniach.

W pierwszym trymestrze fβ-hCG oznacza się razem z białkiem PAPP-A, a to zestawienie nazywa się testem podwójnym lub potocznie testem PAPP-A. Oba stężenia przelicza się na wielokrotność mediany (MoM) dla dnia ciąży. Następnie program działający według zasad Fetal Medicine Foundation łączy je z wiekiem matki i pomiarami płodu z USG, przede wszystkim z przeziernością karkową. Efektem jest liczbowe prawdopodobieństwo trisomii 21, 18 i 13, a nie diagnoza. Gdy wyliczone ryzyko wymaga dalszej oceny, lekarz omawia z ciężarną kolejne możliwości, takie jak badanie wolnego DNA płodu albo diagnostyka inwazyjna.

Wyższe stężenie fβ-hCG obserwuje się w ciąży mnogiej, w ciąży z płodem z zespołem Downa (trisomia 21) oraz w chorobach trofoblastu, takich jak zaśniad groniasty i rak kosmówki. Niższe wartości towarzyszą zespołom Edwardsa i Patau (trisomie 18 i 13), a także ciąży pozamacicznej, w której hormon narasta słabiej, i poronieniu samoistnemu, przy którym jego stężenie gwałtownie spada. Kierunek odchylenia jest jedną z danych uwzględnianych przez algorytm, ale pojedyncza liczba z wydruku, bez USG i drugiego markera, nie pozwala wyciągać wniosków.

Poza ciążą fβ-hCG należy do markerów chorób trofoblastu. Pomaga odróżnić zaśniad groniasty od nowotworów trofoblastu, takich jak zaśniad inwazyjny i rak kosmówki, a także śledzić przebieg ich leczenia. W tych chorobach często rośnie udział wolnej podjednostki w całkowitym hCG, a niektóre guzy wytwarzają wyłącznie ją. W nowotworach germinalnych jądra i innych guzach wydzielających hCG oznaczenie ma wartość tylko wtedy, gdy producent dopuścił test do takiego zastosowania, dlatego metodę wybiera lekarz prowadzący leczenie.

Oznaczenie wolnej beta-hCG nie wymaga żadnych specjalnych przygotowań ze strony pacjentki.

Czy wolna beta-hCG pokazuje, czy jestem w ciąży? Nie, do stwierdzenia ciąży służy oznaczenie całkowitego beta-hCG. Wolna podjednostka jest markerem przesiewu prenatalnego i chorób trofoblastu.

Czy wysoki wynik oznacza zespół Downa? Nie. Podwyższona fβ-hCG zwiększa wyliczone ryzyko, ale bywa też związana z ciążą mnogą, a rozstrzygnięcie wymaga badań diagnostycznych.

Dlaczego do oceny potrzebny jest dokładny wiek ciąży? Stężenie markera zmienia się z tygodnia na tydzień, więc wynik przelicza się na MoM względem mediany dla dnia ciąży ustalonego w USG.

• PAPP-A – drugi marker biochemiczny testu pierwszego trymestru,
• HCG wolna podjednostka beta (Kryptor) – ten sam marker oznaczany na innej platformie,
• Ocena ryzyka wad chromosomalnych wg FMF – obliczenie łączące markery z USG,
• Beta-hCG – ilościowe badanie hormonu ciążowego.