Odra (Morbilli virus) IgM

Oznaczenie odra IgM zleca się przy podejrzeniu odry, czyli wtedy, gdy wysoka gorączka, katar, kaszel i zapalenie spojówek poprzedzają gruboplamistą wysypkę rozpoczynającą się na twarzy. Typowym objawem odry są plamki Koplika, czyli białawe punkty na śluzówce policzków. Oznaczenie wykonuje się również u osób, które zachorowały po styczności z chorym na odrę, oraz podczas lokalnych ognisk choroby. Każde podejrzenie odry lekarz zgłasza w Polsce inspekcji sanitarnej, a ta może zlecić dodatkowe badania potwierdzające.

Przeciwciała IgM przeciw wirusowi odry pojawiają się około trzeciego dnia od wystąpienia wysypki; w tym czasie stwierdza się je u mniej więcej trzech czwartych chorych. W próbkach pobranych między czwartym a jedenastym dniem obecne są praktycznie u wszystkich zakażonych. Krążą we krwi jeszcze przez 30–60 dni po ustąpieniu objawów, a następnie zanikają.

Jeśli krew pobrano w pierwszych dwóch dniach wysypki, przeciwciał może jeszcze nie być, mimo że zakażenie trwa. Wtedy oznaczenie powtarza się zwykle po kilku dniach.

Wynik dodatni przemawia za trwającym zakażeniem wirusem odry albo za zakażeniem przebytym w ciągu ostatnich tygodni. Przeciwciała IgM pojawiają się również po szczepieniu przeciw odrze, dlatego przy interpretacji liczy się data ostatniej dawki szczepionki. Fałszywie dodatnie wyniki mogą wynikać z obecności przeciwciał heterofilnych lub z reakcji krzyżowych przy innych infekcjach przebiegających z wysypką, na przykład w różyczce albo rumieniu zakaźnym wywołanym przez parwowirusa B19.

Wynik ujemny w drugim tygodniu wysypki przemawia przeciw odrze, ale ostateczną ocenę lekarz opiera na objawach, historii szczepień i wyniku przeciwciał IgG.

IgM przeciw odrze świadczą o niedawnym zetknięciu z wirusem i po kilku tygodniach zanikają. IgG pozostają we krwi latami po chorobie albo szczepieniu, więc ich oznaczenie wykorzystuje się głównie do sprawdzenia odporności. W diagnostyce zachorowania oba oznaczenia często wykonuje się równolegle.

Przed pobraniem krwi na IgM przeciw odrze nie trzeba pościć ani w żaden inny sposób się przygotowywać, a godzina pobrania nie ma znaczenia. Przy zgłoszeniu na pobranie trzeba podać dzień pojawienia się wysypki oraz datę ostatniego szczepienia, bo obie informacje są potrzebne do interpretacji wyniku.

• Odra IgG – sprawdzenie, czy organizm wytworzył trwałe przeciwciała,
• Różyczka IgM – przy różnicowaniu chorób z wysypką,
• Parwowirus B19 IgG i IgM – inna wirusowa przyczyna wysypki,
• Świnka IgM – przeciwciała przeciw wirusowi świnki w ostrej fazie.