Świnka (Myxovirus parotitis) IgM

Immunoglobuliny M organizm wytwarza najwcześniej, więc ich obecność może przemawiać za chorobą aktywną albo przebytą w ostatnim czasie. Badanie zleca się przy obrzęku i bolesności ślinianek, gorączce i styczności z chorym na świnkę, a ponadto przy powikłaniach, które mogą mieć związek ze świnką: zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, jąder lub trzustki. Oznaczenie IgM nie służy do sprawdzania odporności po szczepieniu.

Wirus świnki przenosi się z wydzieliną z dróg oddechowych i śliną, a od zakażenia do objawów upływa przeciętnie 14–21 dni. Chory zakaża otoczenie już kilka dni przed obrzękiem ślinianek i jeszcze przez kilka dni po jego pojawieniu się. Typowy przebieg obejmuje gorączkę, ból głowy, ból przy żuciu oraz powiększenie ślinianek przyusznych, a obrzęk ślinianek ustępuje zwykle w ciągu tygodnia do dziesięciu dni. U części zakażonych choroba przebiega skąpoobjawowo.

Termin pobrania ma duże znaczenie, ponieważ przeciwciała IgM narastają stopniowo. W próbce z pierwszych dni obrzęku IgM bywa jeszcze nieobecne, mimo że zakażenie trwa, a lepszą czułość ma krew pobrana nieco później. U zaszczepionych odpowiedź IgM jest często słaba i krótkotrwała, a niekiedy nie występuje. Z tego powodu przy świeżych objawach lekarz często dołącza test molekularny z wymazu z błony śluzowej policzka.

Wynik dodatni wspiera podejrzenie niedawnego zakażenia, lecz ostateczna ocena należy do lekarza, który bierze pod uwagę objawy, przebieg i szczepienia. Dodatnie IgM spotyka się również kilka tygodni po podaniu szczepionki MMR. Wynik ujemny nie przesądza o braku świnki, zwłaszcza przy wczesnym pobraniu lub u osoby zaszczepionej. Wynik fałszywie dodatni mogą spowodować przeciwciała heterofilne i reakcje krzyżowe, między innymi z wirusami paragrypy.

Oznaczenie IgM w kierunku świnki nie wiąże się z żadnymi zaleceniami co do postu czy pory dnia. Lekarz kierujący potrzebuje natomiast daty pierwszych objawów i informacji o szczepieniu MMR, ponieważ te dane decydują o interpretacji.

• Świnka (Myxovirus parotitis) IgG – przeciwciała świadczące o dawnym kontakcie z wirusem lub szczepionką,
• Amylaza – ocena zajęcia ślinianek i trzustki,
• Odra (Morbilli virus) IgM – przy podejrzeniu innej choroby wieku dziecięcego,
• Różyczka (Rubella virus) IgM – różyczka również przebiega z powiększeniem węzłów chłonnych,
• Mononukleoza zakaźna – przy gorączce i obrzękach okolicy szyi.