Yersinia enterocolitica IgM met. ELISA

Jersiniozę wywołują pałeczki Yersinia enterocolitica lub, rzadziej, Yersinia pseudotuberculosis. Do zakażenia dochodzi najczęściej po zjedzeniu skażonej żywności, głównie niedogotowanej wieprzowiny, lub po wypiciu nieuzdatnionej wody. Źródłem bakterii mogą być też zwierzęta domowe, a wyjątkowo przetaczane preparaty krwi. Głównym rezerwuarem pałeczek są świnie.

U dzieci przeważa postać jelitowa z biegunką, bólem brzucha, gorączką i czasem wymiotami. Dorośli częściej chorują w postaci rzekomowyrostkowej: ropne zapalenie węzłów chłonnych krezki powoduje ból w prawej dolnej części brzucha, łudząco podobny do zapalenia wyrostka. Rzadsze następstwa to rumień guzowaty, odczynowe zapalenie kilku stawów, a przy zakażonych preparatach krwi lub płynach do dializ także posocznica.

Przeciwciała przeciw Yersinia pojawiają się głównie w przewlekłym przebiegu choroby i przy zmianach poza jelitem. Z tego względu lekarz sięga po nie, gdy po infekcji jelitowej pojawia się ból i obrzęk stawów, rumień guzowaty albo długo utrzymujący się ból brzucha. Gdy biegunka trwa, podstawowym badaniem jest analiza kału, na przykład posiew kału z informacją dla laboratorium o podejrzeniu jersiniozy.

IgM są najwcześniejszą odpowiedzią organizmu i stają się oznaczalne po tygodniu lub dwóch od zakażenia, a po nich narastają IgG. IgM utrzymują się niekiedy przez 2–6 miesięcy po infekcji, a IgG utrzymują się zwykle przez kilka lat. W nawrotach i w postaciach pozajelitowych organizm może odpowiadać tylko przeciwciałami IgA oraz IgG, więc brak IgM nie wyklucza jersiniozy. Obecność IgM sugeruje niedawne zetknięcie z pałeczką, ale nie wskazuje sama, że to ona wywołała dolegliwości; znaczenie wyniku określa lekarz po zestawieniu go z przebiegiem choroby. Przy chorobie układowej stężenia przeciwciał są zwykle wyższe niż w postaci jelitowej.

W próbce pobranej tuż po zachorowaniu przeciwciał może jeszcze nie być. Słabszą odpowiedź dają chorzy z obniżoną odpornością. Test ELISA może też reagować z przeciwciałami skierowanymi przeciw pokrewnym bakteriom, a granice interpretacji różnią się między zestawami.

Badanie nie wymaga szczególnych przygotowań, a pobranie krwi może odbyć się o dowolnej porze bez pozostawania na czczo. Należy wspomnieć o przyjmowanych lekach, zwłaszcza antybiotykach i lekach obniżających odporność.

• Yersinia enterocolitica IgA – przeciwciała w postaciach przewlekłych,
• Yersinia enterocolitica IgG – przeciwciała późnej fazy,
• Posiew kału – badanie bakteriologiczne w ostrej biegunce,
• HLA-B27 – przy odczynowym zapaleniu stawów,
• CRP ilościowo – nasilenie stanu zapalnego.