Badanie hs-CRP – czym jest i jakie ma znaczenie diagnostyczne?
Badanie hs-CRP (high sensitivity C-reactive protein) to wysokoczułe oznaczenie białka C-reaktywnego we krwi. Umożliwia wykrycie niskiego stopnia, przewlekłego stanu zapalnego, który nie powoduje objawów klinicznych, ale może mieć istotne znaczenie w ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, metabolicznych oraz autoimmunologicznych. W porównaniu do klasycznego CRP, badanie hs-CRP pozwala oznaczać znacznie niższe stężenia białka C-reaktywnego, dzięki czemu znajduje zastosowanie głównie w profilaktyce i monitorowaniu ryzyka, a nie w diagnostyce ostrych infekcji. hs-CRP a CRP – podstawowe różnice Jednym z najczęstszych pytań pacjentów jest różnica pomiędzy badaniem CRP a hs-CRP. CRP (standardowe) • wykrywa ostre stany zapalne, • stosowane w diagnostyce infekcji bakteryjnych i powikłań zapalnych, • reaguje na wysoką aktywność zapalną. hs-CRP (wysokoczułe) • wykrywa przewlekły, niskiego stopnia stan zapalny, • stosowane w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego, • nie służy do rozpoznawania infekcji. Co pokazuje wynik hs-CRP? Interpretacja Interpretacja stężenia hs-CRP (najczęściej stosowana w kardiologii): • < 1,0 mg/l – niskie ryzyko zapalne • 1,0–3,0 mg/l – umiarkowane ryzyko • > 3,0 mg/l – wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe • > 10 mg/l – wynik sugerujący ostry stan zapalny; badanie hs-CRP traci wartość diagnostyczną Badanie hs-CRP nie wskazuje przyczyny stanu zapalnego. Jego rolą jest ocena poziomu aktywności zapalnej organizmu oraz określenie ryzyka rozwoju chorób przewlekłych. Wskazania do wykonania badania hs-CRP Badanie hs-CRP zalecane jest w szczególności osobom: • z nadwagą lub otyłością trzewną, • z insulinoopornością lub cukrzycą typu 2, • z nadciśnieniem tętniczym, • z chorobami autoimmunologicznymi (np. Hashimoto), • z obciążeniem rodzinnym chorobami układu sercowo-naczyniowego, • prowadzącym siedzący tryb życia lub wykonującym intensywny wysiłek fizyczny, • palącym tytoń. hs-CRP a ryzyko chorób sercowo-naczyniowych Podwyższone stężenie hs-CRP koreluje z: • przyspieszonym rozwojem miażdżycy, • zwiększoną niestabilnością blaszek miażdżycowych, • wyższym ryzykiem zawału serca i udaru mózgu. Z tego względu hs-CRP jest często interpretowane łącznie z lipidogramem, zwłaszcza stężeniem cholesterolu LDL. Czy pojedyncze badanie hs-CRP jest wystarczające? Nie. Badanie hs-CRP powinno być elementem szerszej oceny laboratoryjnej. W praktyce klinicznej zaleca się jego interpretację razem z: • lipidogramem, • glukozą i insuliną, • OB, • morfologią krwi, • ferrytyną. Takie podejście pozwala na pełniejszą ocenę tła zapalnego i metabolicznego. Przygotowanie do badania hs-CRP przygotowanie do badania • badanie należy wykonać na czczo (10 godzin bez jedzenia), rano zaleca się wypić tylko wodę • nie wykonywać badania w trakcie infekcji lub bezpośrednio po niej, • unikać intensywnego wysiłku fizycznego przez 24–48 godzin, • nie spożywać alkoholu w dniu poprzedzającym badanie, • badanie najlepiej wykonać w stanie stabilnym zdrowotnie. Gdzie wykonać badanie hs-CRP? Badanie hs-CRP można zamówić online w serwisie badaniasklep.pl, który umożliwia realizację badań w punktach pobrań na terenie całej Polski oraz łączenie hs-CRP z innymi badaniami w pakietach diagnostycznych. Najczęstsze błędy przy interpretacji hs-CRP • wykonywanie badania w trakcie infekcji, • interpretowanie wyniku bez uwzględnienia innych parametrów laboratoryjnych, • traktowanie hs-CRP jako badania diagnostycznego infekcji Bibliografia 1. Polskie Towarzystwo Kardiologiczne – wytyczne dotyczące prewencji chorób sercowo-naczyniowych. 2. Medycyna Praktyczna – opracowania dotyczące białka C-reaktywnego i zapalenia przewlekłego. 3. Diagnostyka Laboratoryjna – publikacje naukowe dotyczące markerów zapalnych i hs-CRP.
