Clostridioides difficile, antygen GDH i toksyna A/B w kale
- Czas oczekiwania na wynik2 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakał
Test kałowy na Clostridioides difficile (wcześniejsza nazwa: Clostridium difficile) obejmuje jednoczesne oznaczenie antygenu GDH, czyli enzymu dehydrogenazy glutaminianowej wytwarzanego przez tę bakterię, oraz jej toksyn A i B. Test służy do wyjaśniania przyczyny biegunki, zwłaszcza takiej, która zaczęła się podczas przyjmowania antybiotyku albo niedługo po zakończeniu kuracji.
Clostridioides difficile, antygen GDH i toksyna A/B w kale – więcej informacji
Czym jest Clostridioides difficile
Clostridioides difficile to beztlenowa bakteria tworząca przetrwalniki, które są odporne na wiele środków dezynfekcyjnych i szerzą się drogą pokarmową. Jest najczęstszą przyczyną biegunki szpitalnej. Zakażenie może przebiegać łagodnie, jako sama biegunka poantybiotykowa, albo ciężko, jako zapalenie okrężnicy z wytworzeniem błon rzekomych. W XXI wieku w Polsce odnotowano wzrost liczby zachorowań, związany z szerzeniem się szczepu epidemicznego o zwiększonej produkcji toksyn.
Bakteria bywa obecna w jelicie bez żadnych objawów. Takie nosicielstwo jest częste u niemowląt, a u dorosłych dotyczy głównie osób hospitalizowanych.
Kiedy wykonuje się badanie w kierunku C. difficile
Wskazaniem jest nowa biegunka z luźnymi lub wodnistymi stolcami, której przyczyna nie jest jasna. Prawdopodobieństwo zakażenia zwiększają:
- antybiotykoterapia w ostatnich tygodniach, zwłaszcza długa lub obejmująca kilka leków,
- pobyt w szpitalu albo w placówce opieki długoterminowej,
- starszy wiek,
- obniżona odporność, chemioterapia i leczenie immunosupresyjne,
- stosowanie inhibitorów pompy protonowej, czyli leków hamujących produkcję kwasu w żołądku,
- operacje w obrębie jamy brzusznej.
Chorują jednak także pacjenci bez niedawnej antybiotykoterapii i bez pobytu w szpitalu. Badania nie wykonuje się u osób bez biegunki ani w celu sprawdzenia, czy leczenie przyniosło efekt, ponieważ test bywa dodatni jeszcze długo po ustąpieniu objawów.
Dlaczego oznacza się jednocześnie GDH i toksyny
Antygen GDH wytwarzają zarówno szczepy chorobotwórcze, jak i te, które toksyn nie produkują. Jego obecność wskazuje więc na bakterię w jelicie, ale nie mówi, czy jest ona groźna. Chorobę wywołują wyłącznie szczepy toksynotwórcze, dlatego drugim elementem testu jest oznaczenie toksyny A (enterotoksyny) i toksyny B (cytotoksyny), odpowiedzialnych za niszczenie nabłonka okrężnicy.
Jak czytać wynik testu na C. difficile
Oba elementy wyniku ocenia się łącznie:
- ujemny GDH i ujemne toksyny sprawiają, że zakażenie C. difficile jest mało prawdopodobne,
- dodatni GDH i dodatnie toksyny u osoby z biegunką przemawiają za zakażeniem szczepem toksynotwórczym,
- dodatni GDH przy ujemnych toksynach to wynik niejednoznaczny; bakteria jest obecna, ale toksyn nie stwierdzono lub uległy rozkładowi w próbce, i lekarz może zlecić badanie genetyczne (PCR) w kierunku genów toksyn.
Rozpoznanie stawia lekarz, łącząc wynik z liczbą stolców, przebiegiem choroby i przyjmowanymi lekami. Inne przyczyny biegunki wymagają osobnych badań, na przykład w kierunku wirusów jelitowych lub pasożytów.
Jak przygotować próbkę kału do badania
Do badania przeznacza się świeży, luźny kał, który po pobraniu do pojemnika należy przekazać do laboratorium możliwie szybko. Toksyny rozkładają się w próbce przechowywanej zbyt długo, co może zafałszować wynik. Próbka nie powinna zawierać moczu ani wody z toalety.
Polecane badania
- Kalprotektyna w kale – pomiar nasilenia zapalenia w przewodzie pokarmowym,
- Kał – posiew bakteriologiczny – inne bakteryjne przyczyny biegunki,
- Rota- i adenowirusy w kale – najczęstsze wirusy jelitowe,
- Laktoferyna w kale – białko neutrofili świadczące o zapaleniu w jelicie.
