Metale – panel 6 metali (nikiel, kobalt, chrom, mangan, tytan, aluminium)

Panel metali zleca się najczęściej, również w ramach medycyny pracy, osobom stykającym się z metalami w miejscu zatrudnienia, na przykład przy spawaniu, w hutnictwie, galwanizacji, produkcji stopów i barwników oraz w obróbce metalu. Panel bywa też zlecany pacjentom z implantami typu metal–metal, u których stężenie kobaltu i chromu może wzrastać w miarę zużywania się elementów. Aluminium ocenia się zwłaszcza u pacjentów dializowanych, z zaawansowaną chorobą nerek oraz żywionych pozajelitowo, ponieważ niewydolne nerki słabo usuwają ten pierwiastek.

Panel metali nie obejmuje ołowiu, rtęci, kadmu ani arsenu, więc przy podejrzeniu narażenia na te pierwiastki potrzebne są osobne badania. Panel nie służy też do rozpoznawania alergii kontaktowej na nikiel, kobalt czy chrom, a oznaczenie chromu nie odróżnia chromu trójwartościowego od sześciowartościowego. U osób, które nie mają kontaktu z tymi metalami ani dolegliwości, panel 6 metali nie jest stosowany jako badanie przesiewowe.

Stężenie metalu we krwi pokazuje, że metal dostał się do organizmu, ale nie wskazuje jego źródła ani wpływu na zdrowie. Wynik poza zakresem nie jest równoznaczny z zatruciem ani ze zużyciem implantu, a u osób z implantami stosuje się inne kryteria oceny niż w populacji ogólnej. Mangan jest zarazem niezbędnym mikroelementem, a poziom manganu we krwi nie musi odpowiadać nasileniu objawów neurologicznych. Długotrwałe narażenie na mangan, typowe na przykład dla spawaczy, bywa związane z drżeniem, spowolnieniem ruchowym i zaburzeniami chodu. U chorych z endoprotezą metal–metal wysoki kobalt może towarzyszyć bólowi i odczynowi tkanek wokół stawu, a rzadziej objawom ogólnym, takim jak zaburzenia słuchu, wzroku czy pracy serca. Nadmiar aluminium u osób dializowanych może sprzyjać chorobie kości i zaburzeniom neurologicznym. Wynik zestawia się z wywiadem zawodowym, objawami i badaniami obrazowymi implantu.

Zasady przygotowania i pobrania podaje punkt pobrań. Przed badaniem poinformuj o przyjmowanych lekach.

• Ołów we krwi – metal spoza panelu,
• Kadm we krwi – pierwiastek kumulujący się w nerkach,
• Rtęć we krwi – kolejny metal toksyczny, oznaczany osobno,
• Mangan we krwi – pojedyncze oznaczenie manganu,
• Aluminium w surowicy – ocena narażenia na glin.