Omega Test (profil kwasów tłuszczowych)

Omega Test to jedno badanie laboratoryjne, z którego uzyskuje się kilkanaście wyników ułożonych w grupy. Wyniki podaje się jako procentowy udział danego kwasu we wszystkich kwasach tłuszczowych próbki.

• Kwasy omega-3, w tym EPA i DHA, pochodzą przede wszystkim z ryb morskich o dużej zawartości tłuszczu, owoców morza i olejów z alg, a w postaci kwasu alfa-linolenowego także z niektórych olejów roślinnych.
• Kwasy omega-6, między innymi linolowy i arachidonowy, dostarczane są przede wszystkim z olejów roślinnych, mięsa i jaj.
• Kwasy nasycone i jednonienasycone opisują pozostałą część puli tłuszczów, na którą wpływa zarówno dieta, jak i przemiany zachodzące w wątrobie.
• Tłuszcze trans pochodzą głównie z częściowo utwardzanych tłuszczów roślinnych i z żywności przetworzonej.
• Indeks omega-3 to udział EPA i DHA w puli kwasów tłuszczowych. Jest najczęściej omawianym wskaźnikiem podaży tych kwasów.
• Stosunek AA/EPA porównuje kwas arachidonowy z grupy omega-6 z EPA z grupy omega-3, z których organizm wytwarza substancje o przeciwstawnym wpływie na procesy zapalne.
• Indeks tłuszczów trans i pozostałe proporcje uzupełniają ocenę proporcji tłuszczów w diecie.

Omega Test przydaje się osobom zainteresowanym tym, czy jadłospis dostarcza dość kwasów omega-3, a także osobom przyjmującym preparaty z olejem rybim lub z alg. Po profil kwasów tłuszczowych sięgają najczęściej lekarze i dietetycy pracujący z pacjentami:

• z chorobami układu krążenia, zaburzeniami lipidowymi lub zespołem metabolicznym,
• z nadwagą lub otyłością, u których planuje się zmianę diety,
• na dietach roślinnych lub ubogich w ryby,
• w ciąży i w okresie karmienia piersią, ponieważ DHA bierze udział w kształtowaniu mózgu i siatkówki dziecka.

Omega Test wykonuje się zwykle nie z powodu konkretnych objawów, ale w celu oceny diety i planowania jej zmian. Do wykonania badania może skłonić rzadkie jedzenie ryb, dieta wegańska, długotrwała suplementacja bez wiedzy o jej skutkach albo podwyższone trójglicerydy w lipidogramie. Niedobór kwasów omega-3 nie daje charakterystycznych dolegliwości, więc bez badania trudno ocenić ich podaż.

Wyniki Omega Testu ocenia się łącznie, ponieważ zmiana udziału jednej grupy kwasów przesuwa udział pozostałych. Najważniejsze zależności są następujące:

• Niski indeks omega-3 z wysokim stosunkiem AA/EPA może przemawiać za dietą bogatą w tłuszcze omega-6 i ubogą w ryby morskie.
• Wysoki udział tłuszczów trans może wskazywać na dużą ilość żywności przetworzonej w jadłospisie.
• Kwas alfa-linolenowy z olejów roślinnych organizm zamienia na EPA oraz DHA tylko w niewielkim stopniu, więc u wegan i wegetarian indeks omega-3 bywa niski mimo spożywania siemienia lnianego czy orzechów.
• Część kwasów tłuszczowych w krwi pełnej pochodzi z błon krwinek czerwonych, których skład zmienia się powoli, więc wynik w dużej mierze odzwierciedla dietę z ostatnich tygodni, a nie pojedynczy posiłek.

Omega Test nie zastępuje lipidogramu. Lipidogram podaje stężenie cholesterolu i trójglicerydów, a profil kwasów tłuszczowych opisuje ich skład, dlatego oba badania odpowiadają na inne pytania.

Szczegóły pobrania krwi włośniczkowej podaje punkt pobrań. Przed badaniem należy poinformować o przyjmowanych lekach oraz o suplementach z kwasami omega-3, ich dawce i czasie stosowania, ponieważ bez tej informacji trudno ocenić wynik.

Omega Test jest uzasadniony, gdy celem jest ocena jakości tłuszczów w diecie albo skutków suplementacji. Gdy pytanie dotyczy ryzyka miażdżycy, podstawowym badaniem pozostaje lipidogram, uzupełniany niekiedy o lipoproteinę (a) lub homocysteinę. Skład kwasów tłuszczowych w krwinkach zmienia się powoli, dlatego skutek zmiany diety lub dawki suplementu widać w wyniku dopiero po dłuższym czasie.

Co oznacza indeks omega-3? Indeks omega-3 to procentowy udział EPA oraz DHA w puli kwasów tłuszczowych krwi. Opisuje, ile tych kwasów organizm otrzymuje z pożywieniem i suplementami w dłuższym okresie.

Czy Omega Test ocenia cholesterol? Nie. Badanie opisuje skład kwasów tłuszczowych, a stężenie cholesterolu oraz trójglicerydów mierzy lipidogram.

Czy wynik zależy od ostatniego posiłku? W niewielkim stopniu. Na wynik wpływa przede wszystkim sposób odżywiania i suplementacja z ostatnich tygodni.

Gdzie można wykonać Omega Test? Pobranie odbywa się w punktach pobrań, których adresy i godziny pracy podaje strona Lokalizacje.

Czy Omega Test zastępuje wizytę u lekarza lub dietetyka? Nie. Wynik omawia się ze specjalistą, który zestawi go z jadłospisem, chorobami i przyjmowanymi lekami.

• Lipidogram – stężenie cholesterolu i trójglicerydów,
• Pakiet badań miażdżyca – zestaw oceniający ryzyko chorób serca i naczyń,
• Pakiet sercowy – badania związane z pracą serca i naczyń,
• Pakiet dla wegan i wegetarian – składniki, których może brakować w diecie roślinnej.