P/c. p. mikrosomom wątroby i nerki (anty-LKM 1) met. ELISA

Przeciwciała anty-LKM-1 łączą się z cytochromem P450 2D6 (CYP2D6), enzymem występującym w hepatocytach i nerkach, który uczestniczy w metabolizmie leków. Test ELISA wykorzystuje oczyszczony antygen, więc mierzy wyłącznie ten jeden typ przeciwciał. Odróżnia go to od metody immunofluorescencji, w której oceniane jest świecenie całego preparatu tkankowego i różne przeciwciała mogą dawać podobny obraz.

Lekarz kieruje na anty-LKM-1 osoby, u których badania sugerują autoimmunologiczne podłoże choroby wątroby. Dotyczy to przewlekle podwyższonych aminotransferaz bez innego wyjaśnienia, zwiększonego stężenia IgG oraz sytuacji, w których ANA i ASMA są ujemne. AIH typu 2 dotyczy głównie dzieci i młodzieży, dlatego test ma szczególne znaczenie w hepatologii dziecięcej. Często służy też do sprawdzenia dodatniego wyniku anty-LKM uzyskanego metodą IIF.

AIH typu 2 bywa związane z innymi chorobami autoimmunologicznymi, na przykład autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy, cukrzycą typu 1 czy bielactwem, a część chorych odczuwa bóle stawów. Takie współistnienie bywa dla lekarza dodatkową wskazówką.

Obecność anty-LKM-1 przemawia najczęściej za autoimmunologicznym zapaleniem wątroby typu 2. Rzadziej przeciwciała te towarzyszą długotrwałemu zakażeniu HCV, w którego przebiegu również uczestniczą mechanizmy autoimmunologiczne. Rozróżnienie tych sytuacji ma praktyczne znaczenie, ponieważ leczenie obu chorób jest odmienne. Diagnozę stawia lekarz po zestawieniu wyniku z enzymami wątrobowymi, stężeniem IgG, badaniami w kierunku HCV, a niekiedy z biopsją wątroby.

Oznaczenie anty-LKM-1 nie wymaga szczególnego przygotowania. O przyjmowanych lekach należy poinformować przed pobraniem krwi.

Czy wynik ujemny wyklucza AIH? Nie. Ujemny anty-LKM-1 przemawia przeciw typowi 2 choroby, ale nie wyklucza typu 1 ani postaci bez autoprzeciwciał.

Czym różni się ELISA od IIF? ELISA podaje wynik liczbowy dla jednego, ściśle określonego antygenu, a IIF opisuje obraz świecenia i miano. Obie metody bywają stosowane razem.

Czy wynik dodatni oznacza konieczność leczenia? Nie samodzielnie. Ustalenie choroby i wybór terapii należą do lekarza, który zestawia ze sobą wszystkie wyniki.

• Anty-LKM metodą IIF – oznaczenie przesiewowe na preparacie tkankowym,
• Panel wątrobowy specjalistyczny metodą immunoblotu – kilka swoistych przeciwciał w jednym teście,
• HCV przeciwciała – ocena, czy przeciwciała mogą mieć tło wirusowe,
• IgG – stężenie immunoglobulin, często zwiększone w AIH.