P/c. p. pemphigus i pemphigoid IgA, met. IIF

Autoimmunologiczne choroby pęcherzowe dzieli się według głębokości, na jakiej powstaje pęcherz. W grupie pęcherzyc rozwarstwienie zachodzi wewnątrz naskórka, ponieważ przeciwciała uszkadzają połączenia między jego komórkami. W grupie pemfigoidu pęcherz tworzy się pod naskórkiem, na poziomie błony podstawnej, do której przyczepia się naskórek.

Pęcherzyca IgA objawia się zwykle swędzącymi krostkami i drobnymi pęcherzykami, często układającymi się w obrączki, najczęściej w obrębie tułowia oraz w zgięciach skóry. Linijna IgA dermatoza daje napięte pęcherze, czasem ułożone wokół starszej zmiany na kształt sznura pereł. Choroba dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci, a u części chorych jej pojawienie się wiąże się z przyjmowaniem niektórych leków, na przykład wankomycyny.

Oznaczenie zleca zwykle dermatolog, gdy u pacjenta pojawiają się zmiany pęcherzykowo-krostkowe lub pęcherzowe o niejasnej przyczynie, których wygląd nie odpowiada pospolitym chorobom skóry. Badanie krwi wykonuje się równolegle z biopsją skóry i oceną histopatologiczną. Bywa też pomocne w obserwacji przebiegu choroby, ponieważ miano przeciwciał może zmieniać się pod wpływem leczenia.

Surowicę pacjenta nanosi się na preparat tkankowy zawierający naskórek, a następnie dodaje znakowane przeciwciała wiążące się z ludzką IgA. W mikroskopie fluorescencyjnym ocenia się, czy przeciwciała z krwi związały się z tkanką i w którym miejscu. Świecenie między komórkami naskórka odpowiada wzorowi pęcherzycowemu, a świecenie wzdłuż błony podstawnej wzorowi pemfigoidowemu. Wynik podaje się jako obecność lub brak przeciwciał, zwykle z mianem, czyli największym rozcieńczeniem surowicy, przy którym świecenie jest jeszcze widoczne.

Dodatni wynik przemawia za udziałem przeciwciał IgA w chorobie pęcherzowej, a typ świecenia wskazuje, do której grupy chorób należy ona prawdopodobnie. Wynik ujemny nie wyklucza pęcherzycy IgA ani linijnej IgA dermatozy, gdyż w tych chorobach przeciwciała krążą we krwi często w niewielkiej ilości. Większe znaczenie dla rozpoznania ma immunofluorescencja bezpośrednia wycinka skóry, a ostateczną ocenę przeprowadza dermatolog, łącząc wszystkie wyniki z objawami.

Zasady pobrania przekazuje personel punktu pobrań, a przed badaniem dobrze jest wymienić leki przyjmowane w ostatnim czasie, w tym antybiotyki.

• Badanie tkankowe IgG, IgA, IgM, C3 – immunofluorescencja wycinka skóry,
• Badanie w kierunku DH (IIF) – przy podejrzeniu choroby Duhringa, innej choroby skóry z udziałem IgA,
• IgA – całkowite stężenie immunoglobuliny A,
• Immunoglobuliny IgG, IgM, IgA – ocena trzech głównych klas przeciwciał.