wymaz z pochwy (bad. mykol.)

Na grzybicę pochwy mogą wskazywać świąd i pieczenie sromu oraz pochwy, gęsta, biaława, grudkowata wydzielina, zaczerwienienie błony śluzowej oraz ból przy oddawaniu moczu albo w czasie stosunku. Wydzielina w zakażeniu grzybiczym zwykle nie ma przykrego zapachu, który częściej towarzyszy waginozie bakteryjnej. Podobne dolegliwości mogą jednak wywoływać także waginoza, rzęsistkowica albo podrażnienie środkami chemicznymi, więc na podstawie samych objawów nie da się wskazać ich źródła. Namnażaniu się drożdżaków sprzyjają antybiotyki zmniejszające liczbę pałeczek kwasu mlekowego, ciąża, źle wyrównana cukrzyca i osłabiona odporność.

Hodowla grzybów wnosi najwięcej przy zakażeniach powtarzających się kilka razy w ciągu roku, przy objawach opornych na leczenie oraz wtedy, gdy ocena preparatu pod mikroskopem nie dała odpowiedzi. Nazwa gatunku ma praktyczne znaczenie, ponieważ drożdżaki spoza gatunku Candida albicans, na przykład Candida glabrata, słabiej reagują na część powszechnie stosowanych leków przeciwgrzybiczych. Wymaz bywa też zlecany po zakończeniu kuracji, aby ocenić jej efekt.

Wzrost Candida w hodowli sam w sobie nie świadczy o zakażeniu. U części kobiet drożdżaki bytują w pochwie, nie powodując objawów, i taki stan nazywa się kolonizacją. Znaczenie wyniku ocenia ginekolog, porównując go z dolegliwościami i wyglądem błony śluzowej w badaniu. Gdy hodowla jest ujemna, a objawy wyraźne, przyczyny szuka się gdzie indziej, między innymi wśród zakażeń bakteryjnych i rzęsistkowicy.

Wymaz zazwyczaj pobiera personel punktu, choć po wcześniejszym uzgodnieniu z punktem pobrań pacjentka może niekiedy zrobić to samodzielnie. Podczas rejestracji trzeba wymienić wcześniejsze leczenie, szczególnie antybiotykami.

Najlepszy moment pobrania to początek objawów albo zaostrzenie przewlekłej infekcji, zanim zostaną włączone leki przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze. Przy wymazie kontrolnym od odstawienia leku powinny minąć co najmniej 4–5 dni, a w punkcie podaje się nazwę preparatu i długość kuracji. Na pobranie najlepiej zgłosić się rano, jeszcze przed oddaniem moczu, lub nie wcześniej niż 2–3 godziny po ostatnim oddaniu moczu.

W dniach poprzedzających pobranie obowiązują trzy zasady:

• przez 2–3 dni przed badaniem nie należy współżyć,
• 48 godzin wcześniej trzeba przerwać stosowanie globulek i innych leków dopochwowych, maści i kremów stosowanych zewnętrznie oraz irygacji,
• w ciągu doby przed pobraniem nie używa się środków odkażających do mycia okolic intymnych.

Pobrania nie wykonuje się podczas krwawienia miesiączkowego ani tego samego dnia, w którym odbyło się badanie ginekologiczne lub USG przezpochwowe.

Czy wymaz mykologiczny obejmuje także bakterie? Nie, hodowla mykologiczna obejmuje wyłącznie grzyby. Bakterie ocenia się w oddzielnym wymazie bakteriologicznym z pochwy.

Czy wynik pozwala dobrać lek? Tak, częściowo. Znajomość gatunku podpowiada lekarzowi, które leki przeciwgrzybicze mają szansę zadziałać, a przy nawrotach można dodatkowo zbadać wrażliwość wyhodowanego szczepu.

• Wymaz z pochwy – badanie bakteriologiczne – posiew w kierunku bakterii,
• Wymaz z kanału szyjki macicy – badanie mykologiczne – posiew materiału z szyjki macicy,
• Panel urogenitalny 7 patogenów – PCR w kierunku rzęsistka, chlamydii i innych patogenów,
• Glukoza – przy nawracających infekcjach grzybiczych.