AFP – marker raka wątroby
- Czas oczekiwania na wynik1 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
AFP (alfa-fetoproteina) jest białkiem typowym dla okresu płodowego, a u dorosłych jego poziom we krwi mierzy się jako marker nowotworowy. U dorosłych badanie AFP pomaga w ocenie podejrzenia i w kontroli raka wątrobowokomórkowego oraz nowotworów zarodkowych, a w ciąży wchodzi w skład badań prenatalnych. Na podstawie samego AFP nie stawia się diagnozy raka.
Badanie AFP, marker raka wątroby – więcej informacji
Skąd pochodzi AFP
AFP wytwarzają w życiu płodowym woreczek żółtkowy, wątroba i przewód pokarmowy płodu. U dorosłego stężenie AFP jest niskie, dlatego jego wzrost zwraca uwagę lekarza. Przy podejrzeniu nowotworu lekarz zestawia stężenie AFP przede wszystkim z obrazem z USG lub tomografii.
W jakich chorobach oznacza się AFP
Onkolodzy korzystają z AFP głównie w przypadku raka wątrobowokomórkowego i guzów zarodkowych jądra lub jajnika. W guzach zarodkowych AFP bada się w zestawie z beta-HCG oraz LDH, a kolejne pomiary pokazują, jak nowotwór reaguje na terapię.
W ciąży AFP przenika do krwi matki, a jego oznaczenie wchodzi w skład badań przesiewowych drugiego trymestru, oceniających ryzyko wad cewy nerwowej i zaburzeń chromosomowych. Wynik odbiegający od oczekiwanego oznacza wtedy zwiększone ryzyko, a nie rozpoznanie. Interpretuje go lekarz prowadzący ciążę, znając dokładny wiek ciążowy.
Kiedy lekarz zleca AFP
- okresowa kontrola pacjentów, u których stwierdzono marskość albo przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby,
- zmiana ogniskowa w wątrobie widoczna w USG lub tomografii,
- żółtaczka, ból w prawym podżebrzu, wodobrzusze lub utrata apetytu,
- guz jądra lub jajnika u młodej osoby,
- kontrola po leczeniu nowotworu zarodkowego lub wątroby,
- badania prenatalne zaplanowane w ciąży.
Co może podwyższyć AFP poza nowotworem
Umiarkowany wzrost AFP towarzyszy wielu nienowotworowym chorobom wątroby, takim jak ostre i przewlekłe zapalenia, marskość i uszkodzenie toksyczne, a także regeneracji wątroby po uszkodzeniu. Podwyższone AFP nie musi więc oznaczać raka, a wynik poniżej górnej granicy nie wyklucza nowotworu, bo część guzów nie wydziela tego białka.
Jak czytać wynik AFP
Przy interpretacji AFP liczy się zarówno pojedyncza wartość, jak i to, jak szybko zmienia się ona w następnych oznaczeniach. Lekarz porównuje ją z obrazem wątroby, aktywnością enzymów wątrobowych i wywiadem. Dalszą diagnostykę ustala lekarz.
Jak się przygotować do badania
Szczegóły pobrania podaje punkt pobrań; przed badaniem poinformuj o przyjmowanych lekach.
Polecane badania
- CEA – marker stosowany między innymi przy nowotworach jelita grubego i wątroby,
- Beta-HCG – marker oznaczany razem z AFP przy guzach zarodkowych,
- Próby wątrobowe – ocena pracy wątroby,
- HBs antygen – antygen świadczący o zakażeniu HBV.