Alfa-1-kwaśna glikoproteina (Orozomukoid)

Badanie AGP stosuje się w dwóch głównych celach. Pierwszy to ocena odczynu zapalnego, zwłaszcza wtedy, gdy lekarz chce prześledzić jego przebieg przez kilka dni. Drugi dotyczy farmakologii: AGP przenosi we krwi wiele leków, a jej stężenie wpływa na to, jaka część leku pozostaje w postaci wolnej, czyli aktywnej.

Alfa-1-kwaśną glikoproteinę klasyfikuje się jako białko ostrej fazy, czyli takie, które wątroba zaczyna wytwarzać w większej ilości po zadziałaniu bodźca zapalnego. W elektroforezie białek surowicy migruje razem z frakcją alfa-1-globulin. Znaczną część jej cząsteczki stanowią reszty cukrowe.

Stężenie alfa-1-kwaśnej glikoproteiny rośnie wolniej niż stężenie CRP, a szczyt przypada zwykle na trzeci do piątego dnia od początku objawów. Do wzrostu dochodzi między innymi:

• w ostrych i przewlekłych zakażeniach, w tym w posocznicy,
• po urazach, zabiegach operacyjnych, oparzeniach i zawale serca, czyli przy martwicy tkanek,
• podczas zaostrzeń nieswoistych chorób zapalnych jelit,
• w niektórych chorobach nowotworowych,
• przy leczeniu glikokortykosteroidami i w zespole Cushinga.

Wysokie stężenie AGP nie mówi, w którym miejscu organizmu toczy się proces zapalny ani co go wywołało, dlatego interpretuje się je w zestawieniu z dolegliwościami pacjenta i pozostałymi parametrami stanu zapalnego.

Niskie stężenie alfa-1-kwaśnej glikoproteiny spotyka się przy działaniu estrogenów, w tym podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej i w ciąży. Spadek obserwuje się też w zespole nerczycowym, gdy białko ucieka z moczem, oraz w chorobach, w których białka tracone są przez przewód pokarmowy. Poważne uszkodzenie wątroby również może zmniejszać jego wytwarzanie.

AGP wiąże głównie leki o odczynie zasadowym, między innymi propranolol, lidokainę, niektóre leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki i benzodiazepiny, a także progesteron i inne steroidy. Lek związany z białkiem pozostaje nieaktywny, a działa jego wolna część. Gdy w ostrym zapaleniu ilość AGP gwałtownie rośnie, całkowite stężenie leku we krwi rośnie, choć jego wolnej, aktywnej części jest względnie mniej. Równoczesne oznaczenie AGP pomaga lekarzowi trafniej ocenić stężenie leku.

O sposobie pobrania krwi informuje personel punktu pobrań. Przed badaniem należy podać nazwy stosowanych leków, także hormonalnych.

• CRP ilościowo – białko ostrej fazy reagujące na zapalenie szybciej niż AGP,
• Haptoglobina – białko wiążące hemoglobinę, również rosnące w zapaleniu,
• Proteinogram – elektroforeza pokazująca między innymi frakcję alfa-1-globulin,
• Ceruloplazmina – białko transportujące miedź, którego stężenie także zwiększa się w zapaleniu,
• Białko w moczu – ocena utraty białka przez nerki.