CK-MB, aktywność

Czas oczekiwania na wynik1 do 2 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
Materiał do badaniakrew

CK-MB, aktywność to badanie krwi, które mierzy aktywność izoenzymu MB kinazy kreatynowej, występującego głównie w mięśniu sercowym, a w mniejszym stopniu również w mięśniach szkieletowych. Oznaczenie służy pomocniczo do oceny uszkodzenia serca, przede wszystkim przy podejrzeniu ponownego lub rozszerzającego się zawału. Podstawowym markerem zawału jest dziś troponina.

Badanie CK-MB, aktywność – więcej informacji

Czym jest CK-MB i skąd pochodzi we krwi

Kinaza kreatynowa (CK) to enzym, dzięki któremu komórki mięśniowe gromadzą i zużywają energię; występuje w trzech odmianach. Odmiana MB przeważa w komórkach serca, odmiana MM w mięśniach szkieletowych, a odmiana BB w mózgu. Gdy komórki mięśnia sercowego obumierają, CK-MB przechodzi do krwiobiegu, a pomiar pokazuje wzrost aktywności enzymu. Wzrost staje się widoczny zwykle po 4–6 godzinach od początku dolegliwości, a enzym szybko znika z krążenia, dlatego oznaczenia wykonuje się seryjnie.

Kiedy lekarz zleca badanie CK-MB

Lekarz kieruje na CK-MB głównie w opiece szpitalnej i kardiologicznej. Typowe sytuacje to:

podejrzenie ponownego zawału w ciągu kilku dni od poprzedniego, gdy troponina jest jeszcze podwyższona,
ocena, czy obszar martwicy serca się poszerza,
ocena przywrócenia przepływu w tętnicy wieńcowej po leczeniu,
wyjaśnienie podwyższonej aktywności CK całkowitej, gdy trzeba ustalić, czy enzym pochodzi z serca, czy z mięśni szkieletowych.

Badanie CK-MB nie nadaje się do profilaktycznej oceny ryzyka chorób serca u osób bez dolegliwości. Przy bólu w klatce piersiowej potrzebna jest pilna pomoc medyczna, a nie oczekiwanie na wynik.

Jakie przyczyny podnoszą aktywność CK-MB

Wzrost aktywności CK-MB towarzyszy przede wszystkim chorobom serca: zawałowi, chorobie wieńcowej, zapaleniu mięśnia sercowego, wsierdzia lub osierdzia oraz zabiegom kardiochirurgicznym. Enzym może jednak pochodzić z mięśni szkieletowych, dlatego podwyższoną aktywność obserwuje się także w dystrofiach mięśniowych (wyraźnie w dystrofii Duchenne'a), zapaleniu wielomięśniowym i skórno-mięśniowym, rabdomiolizie, po urazach, drgawkach, we wstrząsie, przy zatruciu alkoholem i w niedoczynności tarczycy. Niewydolność nerek również może podwyższać wynik.

Jak czytać wynik CK-MB aktywności

Wynik CK-MB lekarz zestawia z aktywnością CK całkowitej. Udział CK-MB w całkowitej aktywności kinazy podpowiada, czy enzym pochodzi raczej z serca, czy z mięśni szkieletowych, lecz o zawale nie decyduje. Zawał diagnozuje się na podstawie objawów, zapisu EKG i seryjnych oznaczeń troponiny.

Wynik oznaczenia aktywności (podawany w jednostkach enzymatycznych) nie jest porównywalny z CK-MB mass, czyli pomiarem stężenia masowego, wykonywanym inną metodą. Rzadką przyczyną zaskakująco wysokiego wyniku są makroformy CK, czyli połączenia enzymu z przeciwciałami, które zawyżają pomiar.

Jak przygotować się do badania CK-MB

Przed pobraniem krwi na CK-MB nie należy podejmować znacznego wysiłku, na przykład forsownego marszu, ani przyjmować leków w zastrzykach domięśniowych. Oba czynniki uszkadzają włókna mięśniowe i mogą podnieść aktywność enzymu niezależnie od stanu serca. Wynik zawyża także hemoliza próbki. O niedawnym urazie, zabiegu lub iniekcji trzeba poinformować personel przy pobraniu.

Polecane badania

CK (kinaza kreatynowa) – całkowita aktywność enzymu, punkt odniesienia dla CK-MB,
hs-Troponina I – główny wskaźnik zawału serca,
Mioglobina – białko uwalniane wcześnie z uszkodzonych mięśni,
NT-proBNP – ocena obciążenia i niewydolności serca,
AST – aminotransferaza pochodząca z wątroby, mięśni i serca.