Dopełniacz, składowa C-4
- Czas oczekiwania na wynik3 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Dopełniacz, składowa C4 to badanie krwi, które określa stężenie białka C4, uczestniczącego w klasycznej drodze aktywacji układu dopełniacza. Oznaczenie C4 pomaga ocenić aktywność tocznia rumieniowatego układowego i chorób przebiegających z kompleksami immunologicznymi, a także jest pomocne w diagnostyce dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego i wrodzonych niedoborów dopełniacza.
Dopełniacz, składowa C-4 – więcej informacji
Jak działa C4 w układzie odpornościowym
Białko C4 włącza się do działania wtedy, gdy przeciwciała zwiążą się z antygenem i uruchomią drogę klasyczną dopełniacza. Po rozcięciu C4 jego większy fragment łączy się z innymi składnikami i tworzy enzym rozkładający C3, co uruchamia dalsze etapy kaskady. W przeciwieństwie do C3 białko C4 nie uczestniczy w drodze alternatywnej, dlatego jego oznaczenie mówi głównie o aktywacji przez kompleksy immunologiczne.
W jakich sytuacjach oznacza się C4
Lekarz zleca C4 najczęściej razem z C3, gdy:
- podejrzewa toczeń rumieniowaty układowy lub ocenia jego aktywność w trakcie leczenia,
- szuka przyczyny kłębuszkowego zapalenia nerek, zapalenia naczyń lub krioglobulinemii,
- u pacjenta powtarzają się obrzęki twarzy, kończyn lub ściany jelit bez pokrzywki, co nasuwa podejrzenie dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego,
- nawracające zakażenia bakteryjne każą sprawdzić, czy nie występuje niedobór składowych dopełniacza.
Niskie stężenie C4 – możliwe przyczyny
Obniżone C4 zwykle oznacza, że białko jest intensywnie zużywane. Dzieje się tak w aktywnym toczniu, w chorobach z kompleksami immunologicznymi, w ostrym kłębuszkowym zapaleniu nerek i krioglobulinemii. W dziedzicznym obrzęku naczynioruchowym C4 spada, ponieważ brakuje inhibitora C1 lub jest on niesprawny, przez co aktywacja drogi klasycznej wymyka się spod kontroli. Niskie C4 może też wynikać z wrodzonego niedoboru, a u części osób z dziedzicznie mniejszej liczby kopii genu kodującego to białko.
Wysokie stężenie C4 – czy ma znaczenie
Podwyższone C4 ma niewielką wartość diagnostyczną. C4, podobnie jak C3, zachowuje się jak białko ostrej fazy i rośnie w stanach zapalnych. Wzrost bywa też opisywany w niektórych ciężko przebiegających chorobach nowotworowych. Wysoki wynik może przy tym współistnieć z równoczesnym zużywaniem dopełniacza.
Co może wpłynąć na wynik C4
Na stężenie C4 mogą wpływać niektóre leki; przykładem jest danazol, który je podwyższa. Zbyt długie przechowywanie próbki zaniża wynik, a znaczna lipemia może go zawyżać. Leków nie należy odstawiać przed badaniem bez porozumienia z lekarzem.
Przygotowanie do oznaczenia C4
O sposobie pobrania krwi informuje punkt pobrań; przy rejestracji należy podać przyjmowane leki.
Polecane badania
- Dopełniacz, składowa C3c – składowa wspólna dla wszystkich dróg aktywacji,
- C1 inhibitor – stężenie – kluczowe badanie przy podejrzeniu obrzęku naczynioruchowego,
- Przeciwciała przeciw dsDNA – przeciwciała związane z toczniem,
- Kompleksy immunologiczne – ocena krążących kompleksów antygen–przeciwciało,
- Immunoglobuliny IgG, IgM, IgA – ocena odporności humoralnej przy nawracających zakażeniach.
