EBV EBNA (Epstein-Barr virus) IgG , EBNA

Skrót EBNA oznacza jądrowe antygeny wirusa Epsteina-Barr, czyli białka powstające w jądrach zakażonych limfocytów B po przejściu wirusa z fazy ostrej w stan utajenia. Odpowiedź w postaci przeciwciał anty-EBNA IgG rozwija się z opóźnieniem, przeciętnie dwa do czterech miesięcy po początku dolegliwości, i trwa potem dożywotnio. Dlatego obecność tych immunoglobulin łączy się z zakażeniem, którego ostry okres już minął.

EBV należy do herpeswirusów i zakaża zdecydowaną większość ludzi. W krajach o wysokim standardzie życia wiele osób styka się z EBV dopiero jako nastolatki lub młodzi dorośli. W tym wieku zakażenie nierzadko objawia się jako mononukleoza zakaźna z gorączką, bólem gardła i obrzękiem węzłów chłonnych szyi, podczas gdy u małych dzieci zwykle mija łagodnie lub niezauważone.

Lekarz kieruje na to oznaczenie głównie wtedy, gdy trzeba ustalić fazę zakażenia EBV. Typowe sytuacje to:

• podejrzenie mononukleozy, gdy chodzi o odróżnienie świeżego zakażenia od dawno przebytego,
• dodatnie przeciwciała VCA IgG, przy których pozostaje pytanie o czas zakażenia,
• niejasny układ przeciwciał przeciw EBV, na przykład jednoczesna obecność IgM i IgG,
• ocena, czy pacjent miał kiedykolwiek kontakt z wirusem, na przykład przed przeszczepieniem narządu.

Wynik EBV EBNA IgG nabiera znaczenia dopiero w zestawieniu z przeciwciałami anty-VCA w klasach IgM i IgG. Najczęściej spotykane układy są następujące:

• Obecność IgG anty-VCA oraz anty-EBNA przy braku IgM anty-VCA to typowy obraz zakażenia przebytego.
• IgM anty-VCA bez przeciwciał anty-EBNA przemawiają raczej za świeżym zakażeniem pierwotnym.
• Brak wszystkich trzech rodzajów przeciwciał sugeruje, że dana osoba nie zetknęła się jeszcze z EBV.
• Gdy dodatnie są jednocześnie IgM anty-VCA, IgG anty-VCA i anty-EBNA, ocena bywa trudna i może wymagać dodatkowych oznaczeń, na przykład przeciwciał przeciw antygenowi wczesnemu (EA).

Interpretację przeprowadza lekarz, który bierze pod uwagę objawy i czas ich trwania.

Ujemny wynik EBNA IgG nie oznacza, że zakażenia nie było. We wczesnych tygodniach mononukleozy przeciwciała anty-EBNA jeszcze nie powstały, a niektóre osoby, szczególnie z upośledzoną odpornością, nie wytwarzają ich wcale lub tracą je z czasem. Pojedynczy dodatni wynik bez oznaczeń VCA nie pozwala z kolei określić, kiedy doszło do zakażenia, a przy nietypowym obrazie bierze się pod uwagę reakcję nieswoistą.

Laboratoria stosują różne metody immunochemiczne o odmiennych jednostkach, dlatego wyniki ilościowe z dwóch pracowni porównuje się ostrożnie. Na odpowiedź przeciwciał wpływają też leczenie immunosupresyjne, niedawne przetoczenie krwi oraz podanie immunoglobulin.

Informacje o pobraniu krwi na EBV EBNA IgG przekazuje punkt pobrań, a przed badaniem należy wspomnieć o stosowanych lekach.

Czy obecność przeciwciał EBV EBNA IgG oznacza aktywną mononukleozę? Nie. Przeciwciała anty-EBNA powstają kilka miesięcy po zakażeniu, więc ich obecność przy ujemnych VCA IgM świadczy raczej o zakażeniu przebytym.

Czy przeciwciała anty-EBNA mogą zniknąć? U większości ludzi są obecne we krwi do końca życia. Ich zanik obserwuje się głównie przy znacznym upośledzeniu odporności.

• EBV IgM – marker niedawnego zakażenia,
• EBV IgG – przeciwciała IgG przeciw wirusowi Epsteina-Barr,
• EBV EA IgG – przeciwciała przeciw antygenowi wczesnemu,
• Mononukleoza zakaźna, jakościowo – test na przeciwciała heterofilne,
• Morfologia krwi – liczba i wygląd limfocytów.