Ecstasy w moczu, jakościowo

MDMA to związek psychoaktywny o budowie zbliżonej do metamfetaminy. W odróżnieniu od samej amfetaminy powoduje przede wszystkim silne uwalnianie serotoniny, a w mniejszym stopniu noradrenaliny i dopaminy. Wywołuje euforię, silniejsze odbieranie dźwięków i dotyku oraz uczucie więzi z otoczeniem, a czasem także efekty halucynogenne. W organizmie część MDMA przekształca się w MDA, który sam również bywa używany jako narkotyk. Nazwa „ecstasy” odnosi się do produktu ulicznego o niepewnym składzie; tabletka sprzedawana pod tą nazwą może zawierać inne substancje albo ich mieszaninę.

Lekarz może zlecić oznaczenie MDMA w moczu, gdy obraz kliniczny pasuje do działania środków serotoninergicznych lub pobudzających. Do takich objawów należą:

• szczękościsk, rozszerzone źrenice, kołatanie serca i podwyższone ciśnienie,
• znaczny wzrost temperatury ciała, sztywność mięśni i obfite poty,
• splątanie, chwiejny chód, zaburzenia koncentracji,
• drgawki lub zaburzenia świadomości po wypiciu bardzo dużych ilości wody.

Ostatni punkt wiąże się z hiponatremią, czyli spadkiem stężenia sodu we krwi. Osoby po MDMA często piją dużo wody i jednocześnie tracą sód z potem, a sama substancja zwiększa wydzielanie hormonu antydiuretycznego. Przy takim podejrzeniu oznacza się także sód we krwi. Badanie moczu wykonuje się również u osób leczonych z uzależnienia, aby sprawdzić, czy utrzymują abstynencję.

Test na ecstasy wykonuje się metodą immunochromatograficzną, która daje wyłącznie informację wstępną. Inne aminy o działaniu sympatykomimetycznym mogą reagować z odczynnikiem i dawać wynik dodatni, mimo że MDMA nie przyjęto. Dodatni wynik weryfikuje się metodą GC/MS (chromatografia gazowa ze spektrometrią mas), dzięki której można ustalić, jaki związek znajduje się w próbce.

Badanie ma też ograniczenia w drugą stronę. Odczynnik może słabo reagować z pokrewnymi substancjami, a próbka pobrana po upływie około dwóch dni od użycia albo mocz silnie rozcieńczony mogą dać wynik ujemny. Test nie mówi też, jaki był skład przyjętej tabletki ani w jakim stanie była osoba badana w chwili pobrania.

Do oznaczenia MDMA w moczu nie trzeba się szczególnie przygotowywać: nie obowiązuje post ani konkretna godzina oddania próbki. Mocz oddaje się do czystego pojemnika. Leki przyjmowane w ostatnich dniach należy zgłosić przy pobraniu, bo niektóre preparaty mogą wpływać na reakcję testu.

• Amfetamina w moczu – oznaczenie spokrewnionej substancji pobudzającej,
• Narkotyki panel w moczu – kilka grup substancji psychoaktywnych jednocześnie,
• Sód (Na) – ocena hiponatremii po użyciu MDMA,
• Elektrolity (Na, K) – oba główne elektrolity w jednym oznaczeniu.