Gruźlica, T-SPOT TB (test IGRA)
- Czas oczekiwania na wynik5 do 10 dni ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
T-SPOT.TB to test IGRA z krwi żylnej, w którym ocenia się, czy limfocyty T odpowiadają wydzielaniem interferonu gamma na białka swoiste dla prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Głównym zastosowaniem T-SPOT.TB jest ocena utajonego zakażenia prątkami (LTBI), na przykład przed leczeniem osłabiającym odporność lub po kontakcie z chorym na gruźlicę. Sam wynik nie pozwala odróżnić zakażenia utajonego od czynnej choroby.
Gruźlica, T-SPOT TB (test IGRA) – więcej informacji
Na czym polega test T-SPOT.TB
W laboratorium z pobranej krwi wyodrębnia się komórki jednojądrzaste i umieszcza je w studzienkach z antygenami prątka gruźlicy: ESAT-6 i CFP-10. Jeżeli organizm zetknął się wcześniej z prątkiem, w krwi krążą limfocyty T uwrażliwione na te białka, które po kontakcie z nimi wydzielają interferon gamma. Każda reagująca komórka zostawia na dnie studzienki barwną plamkę, którą się zlicza. Do każdej studzienki trafia ustalona liczba komórek, dlatego test bywa stosowany również wtedy, gdy limfocytów we krwi jest mniej.
Antygenów ESAT-6 i CFP-10 nie zawiera szczepionka BCG ani większość prątków niegruźliczych, dlatego wynik pozostaje niezależny od przebytego szczepienia BCG. Odróżnia to testy IGRA od próby tuberkulinowej.
Kiedy wykonuje się test T-SPOT.TB
Test IGRA zleca się osobom, u których od oceny utajonego zakażenia zależy dalsze leczenie lub nadzór:
- przed leczeniem biologicznym, zwłaszcza lekami blokującymi TNF alfa, stosowanymi między innymi w RZS i innych chorobach autoimmunologicznych,
- przed chemioterapią lub przeszczepieniem narządu,
- osobom zakażonym HIV,
- po bliskim kontakcie z chorym, który wydala prątki, szczególnie u dzieci,
- przy podejrzeniu gruźlicy poza płucami, na przykład kręgosłupa, kości, stawów lub ośrodkowego układu nerwowego,
- osobom z grup szczególnie narażonych, takich jak pracownicy ochrony zdrowia, osoby bezdomne, mieszkańcy domów pomocy społecznej i osadzeni w zakładach karnych.
Jak rozumieć wynik T-SPOT.TB
Wynik dodatni oznacza, że limfocyty pacjenta reagują na antygeny prątka gruźlicy, co przemawia za przebytym kontaktem i zakażeniem. Nie wskazuje jednak, czy zakażenie jest utajone, czy rozwinęła się czynna gruźlica. Do odróżnienia obu stanów potrzebne są ocena lekarska, zdjęcie RTG klatki piersiowej, a niekiedy badanie plwociny. Wynik ujemny zmniejsza prawdopodobieństwo zakażenia, choć bardzo świeży kontakt z prątkiem lub głęboki niedobór odporności mogą sprawić, że reakcja jeszcze się nie pojawi lub będzie zbyt słaba. Przy wyniku granicznym lub nieważnym technicznie lekarz może zlecić ponowne badanie.
Decyzję o leczeniu utajonego zakażenia lub o dalszej diagnostyce podejmuje lekarz, najczęściej pulmonolog.
Czym T-SPOT.TB różni się od QuantiFERON
Oba badania należą do testów IGRA i opierają się na tych samych antygenach prątka. QuantiFERON mierzy łączne stężenie interferonu gamma w osoczu, a T-SPOT.TB zlicza pojedyncze komórki, które go wydzielają. Który z nich wybrać, ustala lekarz.
Przygotowanie do testu T-SPOT.TB
Pobranie krwi do testu T-SPOT.TB wymaga wcześniejszego kontaktu z punktem pobrań, gdzie ustala się termin i warunki. Trzeba też poinformować o lekach obniżających odporność.
Polecane badania
- QuantiFERON-TB – drugi rodzaj testu IGRA,
- HIV Ag/Ab Combo – zakażenie HIV zwiększa ryzyko rozwoju gruźlicy,
- Morfologia krwi – ocena liczby limfocytów i innych krwinek,
- HBs antygen – badanie wykonywane często przed leczeniem biologicznym.
