HAV przeciwciała IgM

Wirus HAV szerzy się drogą fekalno-oralną. Do zakażenia dochodzi przez skażoną wodę lub jedzenie, nieumyte ręce oraz bliski kontakt z chorym, także seksualny. Jedynym rezerwuarem wirusa jest człowiek. Ryzyko jest największe tam, gdzie brakuje bezpiecznej wody i warunków sanitarnych. Przed chorobą chroni szczepienie.

WZW A przebiega zwykle łagodnie. Typowe dolegliwości to zmęczenie, nudności, brak apetytu, ból brzucha, bóle mięśni i stawów, ciemny mocz, jasny stolec oraz żółte zabarwienie skóry i oczu. Żółtaczka pojawia się u większości dorosłych, natomiast u małych dzieci rzadko, więc zakażenie w dzieciństwie często pozostaje niezauważone. HAV wywołuje wyłącznie zakażenie ostre i nie prowadzi do przewlekłej choroby wątroby.

Przeciwciała IgM powstają wcześnie i są obecne już wtedy, gdy zaczynają się objawy. Utrzymują się zwykle od dwóch do sześciu miesięcy, rzadko dłużej. Obecność anty-HAV IgM u pacjenta z objawami ostrego zapalenia wątroby przemawia więc za niedawnym zakażeniem. Ujemny wynik oznacza, że w chwili pobrania przeciwciał IgM nie stwierdzono; jeśli krew pobrano bardzo wcześnie, a objawy trwają, lekarz może zlecić ponowne oznaczenie.

Nieco później organizm wytwarza przeciwciała IgG, obecne we krwi latami, prawdopodobnie do końca życia, i świadczące o odporności. Tę klasę obejmuje badanie HAV przeciwciała całkowite, które służy do oceny przebytego zakażenia lub odporności, a nie do oceny świeżego zakażenia.

Szczepionka przeciw WZW A również pobudza wytwarzanie przeciwciał, najpierw IgM, a następnie IgG. Dodatni wynik krótko po szczepieniu nie musi więc oznaczać choroby, dlatego przy pobraniu należy podać datę szczepienia. Rzadko wynik zakłócają przeciwciała heterofilne lub ludzkie przeciwciała przeciw mysim białkom (HAMA), obecne u niektórych osób.

Gdy pojawia się żółtaczka lub inne oznaki ostrej choroby wątroby, lekarz sprawdza również enzymy wątrobowe i bilirubinę, a zwykle także markery zakażenia HBV i HCV. Pozwala to ustalić przyczynę dolegliwości i stopień obciążenia wątroby.

Oznaczenie przeciwciał anty-HAV IgM nie wymaga żadnego szczególnego przygotowania.

• HAV przeciwciała całkowite – ocena odporności i przebytego zakażenia,
• Próby wątrobowe – enzymy wątrobowe i bilirubina,
• ALT – enzym najczulej odzwierciedlający uszkodzenie wątroby,
• HBs antygen – marker zakażenia HBV,
• HCV przeciwciała – przeciwciała po kontakcie z HCV.