HBs przeciwciała

Przeciwciała anty-HBs powstają po szczepieniu lub po zwalczeniu zakażenia HBV. Szczepionka przeciw WZW B zawiera antygen HBs otrzymywany metodą inżynierii genetycznej, a nie cały wirus, a układ odpornościowy wytwarza przeciw niemu anty-HBs. U osób, które przechorowały WZW B, anty-HBs stają się oznaczalne kilka miesięcy po infekcji i zwykle pozostają we krwi przez wiele lat.

Po szczepieniu poziom anty-HBs z upływem lat stopniowo spada, co nie musi oznaczać utraty ochrony: komórki pamięci immunologicznej często zachowują zdolność szybkiej odpowiedzi także przy niskim wyniku.

Lekarz zleca badanie anty-HBs głównie po to, aby sprawdzić odporność na WZW B:

• w ocenie skuteczności szczepienia, szczególnie u personelu medycznego i innych osób narażonych na zakażenie,
• gdy trzeba ustalić, czy po przebytym zakażeniu powstała odporność,
• zanim rozpocznie się leczenie osłabiające odporność lub dializoterapię, a także gdy kobieta planuje ciążę,
• w diagnostyce WZW B, razem z HBsAg i anty-HBc,
• gdy brak dokumentacji szczepień.

Wynik anty-HBs porównuje się z podanym na wydruku stężeniem przeciwciał, które uznaje się za ochronne. Wynik powyżej tej wartości zwykle świadczy o odporności, a przy wyniku niższym dalsze postępowanie ustala lekarz. Samo badanie anty-HBs nie pozwala odróżnić odporności poszczepiennej od odporności po przebytym zakażeniu. Do tego potrzebne jest oznaczenie anty-HBc, które po szczepieniu pozostaje ujemne.

Badanie anty-HBs nie informuje o aktywnym zakażeniu, a wynik ujemny nie świadczy o zakażeniu, lecz o braku oznaczalnych przeciwciał. Do oceny, czy zakażenie jest obecne, służy badanie HBsAg. Anty-HBs nie dotyczy też innych wirusów zapalenia wątroby, ponieważ szczepionka przeciw typowi B nie chroni przed typem C.

Na stężenie anty-HBs wpływają przede wszystkim czas od szczepienia i ogólny stan odporności:

• czas, który upłynął od szczepienia,
• wiek, otyłość i palenie tytoniu, które osłabiają odpowiedź na szczepionkę,
• choroby i leki obniżające odporność,
• schemat szczepienia i liczba przyjętych dawek,
• niedawne przetoczenie preparatów krwi lub podanie immunoglobuliny anty-HBs, które dostarczają przeciwciał z zewnątrz.

Badanie anty-HBs nie wymaga szczególnego przygotowania. Przed pobraniem podaj datę szczepienia i liczbę przyjętych dawek oraz poinformuj o leczeniu obniżającym odporność.

• HBs antygen – marker aktywnego zakażenia HBV,
• HBc przeciwciała całkowite – marker kontaktu z wirusem, który nie pojawia się po szczepieniu,
• HCV przeciwciała – badanie w kierunku WZW typu C, przeciw któremu nie ma szczepionki,
• Próby wątrobowe – ocena wątroby.