HBV met. PCR, lekooporność na lamiwudynę
- Czas oczekiwania na wynik7 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Badanie oporności HBV na lamiwudynę to analiza genetyczna wirusa zapalenia wątroby typu B z próbki krwi, oparta na metodzie PCR, która szuka mutacji w motywie YMDD genu polimerazy wirusa. Wykonuje się je u osób z przewlekłym WZW B, u których w trakcie leczenia lamiwudyną ilość wirusa przestaje spadać lub zaczyna rosnąć.
Badanie HBV met. PCR, lekooporność na lamiwudynę – więcej informacji
Czym jest mutacja YMDD
Lamiwudyna jest lekiem z grupy analogów nukleozydowych, który hamuje polimerazę HBV, czyli enzym potrzebny wirusowi do powielania DNA. Motyw YMDD to krótki fragment tego enzymu, w którym działa lek. Zmiana jednego aminokwasu w tym miejscu, najczęściej oznaczana jako rtM204V lub rtM204I, sprawia, że lamiwudyna przestaje skutecznie blokować polimerazę. Często towarzyszy jej mutacja rtL180M, która pomaga zmienionemu wirusowi się namnażać. Mutacje w tym regionie mogą też zmniejszać wrażliwość na inne leki z tej grupy.
Jak często pojawia się oporność na lamiwudynę
Spośród leków stosowanych w WZW B oporność rozwija się najczęściej właśnie na lamiwudynę, a jej ryzyko rośnie z długością terapii. W obserwacjach klinicznych mutacje stwierdzano mniej więcej u co czwartego leczonego po pierwszym roku i u około dwóch trzecich po czterech latach. Dlatego lamiwudyna jest dziś w wielu krajach rzadziej wybierana jako lek pierwszego rzutu, a u osób wcześniej nią leczonych historia terapii pozostaje ważną informacją.
W jakiej sytuacji lekarz zleca badanie
Lekarz rozważa test, gdy u pacjenta leczonego lamiwudyną dochodzi do przełomu wirusologicznego, czyli potwierdzonego wzrostu ilości DNA wirusa po wcześniejszym spadku. U części chorych dołącza się przełom biochemiczny ze wzrostem aktywności ALT. Przed zleceniem badania lekarz sprawdza, czy lek był przyjmowany regularnie, bo pomijanie dawek także podnosi wiremię. Test nie służy do rozpoznawania samego zakażenia HBV.
Co oznacza wynik
Stwierdzenie mutacji w motywie YMDD wskazuje na genetyczną oporność wirusa na lamiwudynę. Wirusy z tą zmianą namnażają się zwykle słabiej niż wirus dziki, jednak podczas leczenia lamiwudyną mogą stopniowo przeważyć, co prowadzi do wzrostu wiremii, a z czasem także ALT. O zmianie lub rozszerzeniu leczenia decyduje lekarz, biorąc pod uwagę ilościowe HBV DNA, ALT i wcześniejsze leki.
Brak mutacji nie dowodzi pełnej wrażliwości wirusa. Analiza wymaga odpowiedniej ilości DNA w próbce, więc przy bardzo niskiej wiremii może się nie udać. Test może też nie uchwycić wariantów stanowiących niewielką część populacji wirusa.
Przygotowanie do badania oporności
Do tego badania nie ma szczególnych zaleceń dotyczących przygotowania. Leku przeciwwirusowego nie odstawia się przed pobraniem bez decyzji lekarza; przy rejestracji podaje się nazwy przyjmowanych leków.
Polecane badania
- HBV PCR ilościowo – wiremia, na podstawie której ocenia się odpowiedź na leczenie,
- HBV lekooporność na entekawir – mutacje związane z opornością na entekawir,
- HBV PCR jakościowo – obecność DNA wirusa,
- ALT – aktywność zapalenia wątroby,
- HBe antygen – marker replikacji wirusa.
