HBV met. PCR, jakościowo

Test jakościowy daje odpowiedź „tak albo nie”: materiał genetyczny HBV w próbce jest albo go nie ma. Obecność DNA oznacza, że HBV znajduje się w krwiobiegu; test nie mówi natomiast, jak intensywnie się namnaża ani w jakim stanie jest wątroba. Do oceny wielkości wiremii i do kontroli leczenia przeciwwirusowego służy oznaczenie ilościowe.

Badanie zleca się wtedy, gdy wyniki serologiczne nie dają jednoznacznej odpowiedzi albo gdy potrzebne jest potwierdzenie obecności wirusa. Przykładowe sytuacje to:

• bardzo wczesny okres po możliwym zakażeniu, ponieważ DNA wirusa pojawia się we krwi tuż przed antygenem HBs, zwykle w ciągu jednego do dwóch miesięcy,
• izolowana obecność przeciwciał anty-HBc bez antygenu HBs,
• podejrzenie zakażenia utajonego, w którym HBsAg jest ujemny,
• ocena osób przed leczeniem osłabiającym odporność, jeśli mają markery przebytego zakażenia.

Do pierwszej oceny, czy ktoś zetknął się z HBV, stosuje się badania serologiczne: HBs antygen, anty-HBs i anty-HBc całkowite.

Wynik dodatni świadczy o tym, że w momencie pobrania próbka zawierała materiał genetyczny HBV. Nie rozstrzyga jednak, czy zakażenie jest ostre, czy przewlekłe. Tę kwestię lekarz ocenia na podstawie HBsAg, przeciwciał anty-HBc IgM i czasu utrzymywania się antygenu. U części osób, które przebyły WZW B, krążą śladowe ilości DNA HBV, często związane z przeciwciałami w kompleksy; znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje niejasne.

Wynik ujemny znaczy, że DNA wirusa nie stwierdzono w ilości uchwytnej dla zastosowanego testu. Nie wyklucza to niskiej lub zmiennej wiremii, a u osób leczonych przeciwwirusowo ilość wirusa może spaść poniżej progu czułości metody.

Oba badania wykorzystują reakcję PCR i dotyczą tego samego DNA wirusa. Test jakościowy ustala tylko obecność materiału genetycznego, natomiast HBV PCR ilościowo podaje ilość DNA wirusa w mililitrze próbki. Przy ustalaniu fazy przewlekłego WZW B i przy kontroli terapii lekarze posługują się zwykle wynikiem ilościowym.

HBV DNA jakościowo nie wymaga przygotowania. Przy pobraniu dobrze jest wymienić przyjmowane leki, zwłaszcza przeciwwirusowe.

• HBV PCR ilościowo – wielkość wiremii HBV,
• HBs antygen – podstawowy marker zakażenia,
• HBc przeciwciała IgM – wskaźnik niedawnego zakażenia,
• HBc przeciwciała całkowite – ślad kontaktu z wirusem,
• Próby wątrobowe – ocena wątroby.