IgE sp. F75 – żółtko jajka

Żółtko zawiera dużo tłuszczów i białek, a jego białka uczulają słabiej niż białka z części białkowej jaja. Klinicznie istotne są dwa alergeny. Alfa-liwetyna, czyli albumina surowicy kurzej (Gal d 5), jest głównym alergenem żółtka i pod wpływem temperatury w dużej mierze traci właściwości uczulające. Lipoproteina oznaczana jako Gal d 6 jest odporna na ciepło, więc część właściwości uczulających żółtka zostaje zachowana po ugotowaniu lub upieczeniu.

Alergia na jajko dotyczy głównie dzieci w pierwszej dekadzie życia i u wielu z nich mija. Informacja, czy uczulenie dotyczy żółtka, czy białka, pomaga lekarzowi przewidzieć dalszy przebieg alergii. Przy objawach po całym jajku zwykle zaczyna się od oznaczeń dla białka jaja lub całego jaja, a oznaczenie F75 bywa dodawane, gdy potrzebne jest rozróżnienie obu części jaja. W żywności i ekstraktach obie części jaja nie dają się całkowicie rozdzielić, co utrudnia jednoznaczną ocenę.

Szczególną sytuacją jest zespół ptak–jajo. Najpierw dochodzi do uczulenia drogą wziewną na alergeny ptaków obecne w piórach, łupieżu, odchodach i surowicy, a objawy po zjedzeniu żółtka dołączają później. Odpowiada za to podobieństwo albuminy ptasiej do Gal d 5. Po zjedzeniu żółtka mogą wtedy wystąpić między innymi objawy z jamy ustnej i przewodu pokarmowego, astma lub nieżyt nosa. Zespół ten opisywany jest głównie u dorosłych mających stały kontakt z ptakami.

U osób uczulonych na żółtko po zjedzeniu żółtka lub produktów z jajkiem mogą wystąpić wymioty i ból brzucha, pokrzywka lub rumień, obrzęk twarzy, a także astma albo nieżyt nosa. Jajko bywa też składnikiem kosmetyków, niektórych szczepionek i środków do klarowania wina lub piwa.

Stężenie swoistych IgE wyraża się w kU/l, zwykle z klasą. Dodatnie oznaczenie świadczy o uczuleniu na składniki ekstraktu żółtka, lecz nie dowodzi, że po jego zjedzeniu wystąpią objawy. Ujemny wynik nie wyklucza alergii na jajko, zwłaszcza na białko. O rozpoznaniu decyduje lekarz, biorąc pod uwagę przebieg reakcji, wyniki badań, a niekiedy próbę prowokacji pod nadzorem.

Materiałem do oznaczenia jest krew z żyły. Ewentualne wskazówki dotyczące terminu pobrania przekazuje punkt pobrań; tam również informuje się o lekach.

• IgE sp. F1 – białko jajka – uczulenie na białko jaja,
• IgE sp. F245 – jajko całe – ekstrakt z całego jaja kurzego,
• IgE sp. EP7 – mieszanka pierza – uczulenie na pióra ptaków,
• IgE sp. E78 – pióra papużki falistej – alergeny ptaków trzymanych w domu,
• IgE całkowite – całkowite stężenie przeciwciał IgE.