mocz posiew (bad. mykol.)

W moczu najczęściej stwierdza się drożdżaki z rodzaju Candida, które u zdrowych ludzi bytują w przewodzie pokarmowym i na błonach śluzowych. Ich obecność w moczu nie musi oznaczać choroby. Kolonizacja różni się od zakażenia tym, że nie wywołuje odczynu zapalnego w tkankach. Inaczej ocenia się rzadkie grzyby inwazyjne, takie jak Cryptococcus neoformans czy Aspergillus, które mogą trafiać do nerek w przebiegu zakażenia uogólnionego; ich stwierdzenie samo w sobie przemawia za infekcją.

Zakażenia grzybicze układu moczowego dotyczą głównie pęcherza i nerek. Do nerek grzyby mogą docierać z krwią, w przebiegu zakażenia uogólnionego, albo wstępująco z pęcherza.

Zakażenie dolnych dróg moczowych drożdżakami Candida dotyczy przede wszystkim osób z cewnikiem w pęcherzu, często po leczeniu antybiotykami, i nierzadko współistnieje z zakażeniem bakteryjnym. Większe ryzyko mają również:

• osoby z cukrzycą,
• chorzy z obniżoną odpornością, w tym w przebiegu nowotworu, zakażenia HIV, chemioterapii lub leczenia immunosupresyjnego,
• pacjenci po przeszczepieniu nerki, u których nakładają się cewniki, stenty, antybiotyki i leki obniżające odporność,
• hospitalizowani z cewnikiem w naczyniu krwionośnym.

Posiew mykologiczny moczu zleca się, gdy objawy zakażenia dróg moczowych występują u osoby z czynnikami ryzyka grzybicy, gdy w badaniu ogólnym lub w posiewie bakteriologicznym pojawiły się elementy grzybów albo gdy dolegliwości utrzymują się mimo leczenia antybiotykiem. Badanie nie zastępuje posiewu w kierunku bakterii, które odpowiadają za większość infekcji dróg moczowych.

W wyniku podaje się gatunek wyhodowanego grzyba i jego ilość w próbce. Dodatni wynik może odpowiadać zakażeniu, kolonizacji albo zanieczyszczeniu próbki podczas oddawania moczu, na przykład florą pochwy lub skóry. Sama liczba kolonii nie rozstrzyga, która z tych sytuacji zachodzi, szczególnie u osób cewnikowanych. Lekarz bierze pod uwagę objawy, gatunek grzyba, sposób pobrania i przyjmowane leki. Wynik ujemny przy trwających objawach może wynikać z wcześniejszego leczenia przeciwgrzybiczego.

Badanie wymaga oddzielnej porcji moczu, której nie dzieli się z innymi oznaczeniami. Mocz oddaje się w sposób jałowy do sterylnego pojemnika, uważając, by nie dotknąć jego wnętrza. O tym, czy wstrzymać leki przeciwgrzybicze lub antybiotyki przed badaniem, decyduje lekarz.

• Mocz – posiew bakteriologiczny – najczęstsze bakteryjne przyczyny zakażeń dróg moczowych,
• Mocz – badanie ogólne – ocena osadu, w tym obecności grzybów,
• Glukoza – ocena cukrzycy jako czynnika ryzyka grzybicy,
• Candida – antygen krążący – przy podejrzeniu zakażenia uogólnionego.