Odwrotna trójjodotyronina (rT3)
- Czas oczekiwania na wynik10 do 14 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Badanie rT3 (odwrotnej trójjodotyroniny) to oznaczenie we krwi stężenia nieczynnej biologicznie formy hormonu tarczycy, która powstaje z tyroksyny (T4), ale w odróżnieniu od T3 nie pobudza komórek. Odwrotną trójjodotyroninę oznacza się głównie w celu odróżnienia zespołu niskiej T3 w ciężkich chorobach od niedoczynności tarczycy. Badanie rT3 nie należy do rutynowej oceny tarczycy.
Odwrotna trójjodotyronina (rT3) – więcej informacji
Jak powstaje odwrotna trójjodotyronina
rT3 tworzy się w tkankach z tyroksyny (T4): enzymy odcinają od niej jeden atom jodu, ale z innej pozycji niż wtedy, gdy powstaje aktywna T3. W zdrowym organizmie obie przemiany pozostają w równowadze. W ciężkiej chorobie lub przy głodzeniu przemiana przesuwa się w kierunku rT3, co zmniejsza zużycie energii.
Do czego służy badanie rT3
Badanie rT3 służy głównie do odróżnienia dwóch stanów, które w wynikach hormonów tarczycy mogą wyglądać podobnie: zespołu niskiej T3 w ciężkiej chorobie ogólnej, bez choroby tarczycy, oraz niedoczynności tarczycy, w której brakuje tyroksyny. W zespole niskiej T3 stężenie rT3 bywa podwyższone, a w niedoczynności tarczycy jest zwykle niskie.
Kiedy stężenie rT3 rośnie
Stężenie rT3 zwiększa się w stanach, w których organizm ogranicza przemiany energetyczne, a także pod wpływem niektórych leków. Należą do nich:
- ciężka choroba ogólna, sepsa, rozległe oparzenia lub zawał serca,
- głodzenie lub jadłowstręt psychiczny,
- stan po operacji lub ciężkim urazie,
- choroby wątroby,
- niektóre leki opisane w osobnej sekcji poniżej.
Czy badanie rT3 jest potrzebne każdemu
Nie, towarzystwa endokrynologiczne nie zalecają rT3 jako badania rutynowego, ponieważ do większości rozpoznań wystarczają TSH, FT4 i FT3. Wytyczne nie zalecają też leczenia na podstawie samego wyniku rT3, a brakuje mocnych dowodów, że obniżanie rT3 poprawia samopoczucie. Pojęcie „dominacji rT3” jako przyczyny przewlekłych dolegliwości przy prawidłowym TSH nie ma oparcia w wytycznych. O zleceniu rT3 decyduje lekarz, który zna całą sytuację kliniczną.
Jak czytać wynik rT3
Przedział odniesienia dla rT3 zależy od metody oznaczenia. Znaczenie rT3 ustala się dopiero na tle TSH, FT4 i FT3 oraz chorób współistniejących i stosowanych leków. Sam wynik rT3 nie przesądza o rozpoznaniu.
Jak przygotować się do badania rT3
Szczegóły pobrania podaje punkt pobrań; przed badaniem należy poinformować o przyjmowanych lekach.
Czym jest zespół niskiej T3
Zespół niskiej T3 to zmiana wyników hormonów tarczycy w ciężkich chorobach, w których organizm oszczędza energię i przekształca tyroksynę częściej w nieczynną rT3 niż w czynną T3. Występuje m.in. w sepsie, zawale serca, przy rozległych oparzeniach, ciężkich urazach, głodzeniu, jadłowstręcie psychicznym i po dużych operacjach. Stężenie FT3 jest wtedy niskie, rT3 podwyższone, a TSH i FT4 zwykle niewiele zmienione. Postępowanie ustala lekarz, a wyniki zwykle poprawiają się po wyzdrowieniu.
W jakich sytuacjach badanie rT3 ma zastosowanie
Badanie rT3 ma zastosowanie w nielicznych, specjalistycznych sytuacjach:
- w różnicowaniu zespołu niskiej T3 i niedoczynności tarczycy u ciężko chorych, gdy wyniki pozostałych hormonów nie wystarczają,
- w trudnych przypadkach zaburzeń przemiany hormonów tarczycy, ocenianych przez endokrynologa,
- w badaniach naukowych i diagnostyce specjalistycznej.
Jak leki wpływają na stężenie rT3
Stężenie rT3 podwyższają m.in. propranolol, amiodaron, deksametazon i propylotiouracyl, ponieważ hamują przemianę T4 w T3. Lekarza należy poinformować o wszystkich przyjmowanych lekach.
Najczęstsze pytania
Czy rT3 bada się przy zwykłym zmęczeniu? Zwykle nie, ponieważ najpierw ocenia się TSH, FT4 i inne częste przyczyny zmęczenia.
Czy wysokie rT3 oznacza niedoczynność tarczycy? Nie, w niedoczynności tarczycy stężenie rT3 jest raczej niskie.
Czy dieta lub suplementy obniżają rT3? Nie ma dowodów, że dieta lub suplementy zmieniają stężenie rT3 w stopniu mającym znaczenie kliniczne.
Polecane badania
- FT3 – mierzy czynną formę hormonu, z którą porównuje się rT3,
- FT4 – mierzy tyroksynę, z której powstają T3 i rT3,
- TSH – pierwsze badanie, od którego zaczyna się ocenę czynności tarczycy,
- Pakiet badań tarczycowy pełny – obejmuje komplet podstawowych oznaczeń tarczycowych.
