Panel atopowy (20 alergenów)

Atopią nazywa się odziedziczoną skłonność organizmu do nadprodukcji IgE wobec nieszkodliwych składników otoczenia, takich jak pyłki, roztocza czy białka pokarmowe. Z atopią wiążą się przewlekłe i nawracające choroby alergiczne, wśród nich alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, astma oskrzelowa i atopowe zapalenie skóry (AZS). Przeciwciała IgE uczestniczą w nadwrażliwości typu I, w której objawy pojawiają się szybko po zetknięciu z alergenem i mogą obejmować jedno miejsce albo cały organizm. U osoby bez uczulenia IgE skierowane przeciw konkretnemu alergenowi zwykle nie występują we krwi w mierzalnej ilości.

Skład panelu łączy pokarmy ważne zwłaszcza u dzieci z alergenami, które wdycha się w domu i na zewnątrz:

• mleko krowie oraz jego białka: kazeinę, alfa-laktoalbuminę i beta-laktoglobulinę, a także albuminę surowicy wołowej,
• jajo kurze (białko i żółtko łącznie),
• mąkę pszenną, żytnią, jęczmienną i owsianą w jednej mieszance,
• ryż, soję, banana i drożdże,
• mięso wieprzowe, wołowe i kurczaka,
• roztocza kurzu domowego Dermatophagoides pteronyssinus i D. farinae,
• mieszankę pleśni Cladosporium i Alternaria,
• mieszanki pyłków drzew wczesnych (olcha, leszczyna) i późnych (brzoza, dąb),
• mieszankę pyłków sześciu gatunków traw.

Część pozycji to pojedyncze ekstrakty, a część to mieszanki kilku źródeł. Dodatni wynik mieszanki nie wskazuje, który z jej składników uczula.

Lekarz sięga po panel atopowy, kiedy dolegliwości alergiczne dotyczą jednocześnie skóry, nosa lub oskrzeli albo kiedy wywiad nie wskazuje jednego podejrzanego alergenu. Typowe sytuacje to AZS u małego dziecka z podejrzeniem udziału pokarmów, przewlekły katar z kichaniem, nawracające zapalenie spojówek oraz świszczący oddech. Oznaczenie z krwi bywa wykonywane zamiast testów skórnych, jeśli ich wykonanie utrudniają rozległe zmiany na skórze, wiek dziecka lub leki przeciwhistaminowe, których pacjent nie może odstawić. Samo pobranie krwi nie naraża pacjenta na reakcję alergiczną, do której może dojść przy testach skórnych i próbach prowokacyjnych.

Każdy alergen ma na wydruku własne stężenie IgE swoistych i odpowiadającą mu klasę. Obecność przeciwciał przeciw danemu alergenowi świadczy o uczuleniu, jednak dopiero zgodność z objawami pozwala uznać ten alergen za przyczynę dolegliwości. Szczególnie przy pokarmach dodatni wynik bez objawów po ich zjedzeniu nie jest powodem do wykluczenia produktu z diety. Decyzję o diecie podejmuje lekarz.

Marker CCD pozwala oszacować, jaka część przeciwciał wiąże cukrowe fragmenty białek roślinnych zamiast samych białek. Przeciwciała anty-CCD rzadko odpowiadają za objawy, a jednocześnie potrafią zawyżać wyniki dla wielu pyłków i roślinnych pokarmów równocześnie. IgE całkowite pomaga ocenić ogólną skłonność do odpowiedzi alergicznej, choć jego podwyższenie nie ma charakteru swoistego.

Wynik ujemny dotyczy tylko alergenów z listy. Panel nie zawiera między innymi sierści zwierząt, orzechów, ryb ani pyłków chwastów. Nie ocenia też nietolerancji pokarmowych ani reakcji opóźnionych, w których IgE nie uczestniczą, a do alergii kontaktowej potrzebne są testy płatkowe.

Szczegóły dotyczące pobrania krwi przekazuje punkt pobrań. Przed badaniem trzeba poinformować o stosowanych lekach.

• Panel atopowy (30 alergenów) – wersja panelu z większą liczbą alergenów,
• IgE całkowite – łączne stężenie przeciwciał IgE we krwi,
• Panel oddechowy – zwierzęta (10 alergenów) – alergeny zwierząt, których nie ma w panelu atopowym,
• Eozynofilia bezwzględna – liczba eozynofilów, często zwiększona w chorobach alergicznych.