Panel celiakia IgG (DGP IgG, tTG IgG, cz. wew. Castle_a) met. blot

Z panelu celiakia IgG korzystają głównie osoby, u których IgA całkowite jest bardzo niskie albo nieobecne. W celiakii gluten wywołuje reakcję układu odpornościowego skierowaną przeciw błonie śluzowej jelita cienkiego. Diagnostykę zaczyna się zazwyczaj od anty-tTG IgA, oznaczanych razem z całkowitym IgA. Gdy IgA brakuje, przeciwciała tej klasy mogą się nie pojawić mimo choroby, dlatego oznacza się przeciwciała IgG. Przy prawidłowym IgA dodanie tTG IgG i DGP IgG zwykle niewiele wnosi, więc panel nie jest standardowym badaniem przesiewowym.

Obecność we krwi przeciwciał przeciw czynnikowi Castle'a przemawia za tym, że niedobór witaminy B12 i niedokrwistość mogą wynikać z autoimmunologicznego zapalenia błony śluzowej żołądka. Czynnik Castle'a jest białkiem produkowanym w żołądku; witamina B12 musi się z nim połączyć, aby została wchłonięta w jelicie. Przeciwciała przeciw temu białku nie są markerem celiakii. Wynik dodatni wspiera podejrzenie autoimmunologicznego tła niedoboru, a ujemny nie pozwala go odrzucić, więc lekarz zestawia go z poziomem B12 we krwi i dolegliwościami.

Lekarz zleca panel celiakia IgG przy podejrzeniu celiakii u osoby z niedoborem IgA lub przy podejrzeniu autoimmunologicznej przyczyny niedoboru B12. Typowe wskazania to:

• podejrzenie celiakii u osoby z niedoborem IgA,
• objawy jelitowe lub pozajelitowe, takie jak niedokrwistość, utrata masy ciała i przewlekłe zmęczenie, bez jasnej przyczyny,
• niedokrwistość wynikająca z braku witaminy B12, gdy podejrzewa się jej autoimmunologiczne tło,
• inna choroba autoimmunologiczna, której celiakia często towarzyszy.

Tak, dieta bezglutenowa stosowana przed badaniem może obniżyć stężenie przeciwciał i dać wynik fałszywie ujemny mimo trwającej choroby. Jeżeli gluten został już wyeliminowany z diety, sposób postępowania ustala lekarz.

Ujemny wynik panelu celiakia IgG nie wyklucza celiakii, a dodatni nie wystarcza do jej rozpoznania. Gdy obraz pozostaje niejasny, lekarz może poszerzyć diagnostykę o kolejne testy serologiczne albo gastroskopię z pobraniem wycinków z dwunastnicy.

Krew pobiera się według zasad punktu pobrań; przed badaniem należy zgłosić przyjmowane leki.

• Panel celiakia IgA (DGP IgA, tTG IgA), blot – wariant IgA, pierwszy wybór przy prawidłowym IgA,
• IgA – całkowite stężenie, które decyduje o wyborze klasy przeciwciał,
• Witamina B12 – ocena niedoboru, do którego odnosi się czynnik Castle'a,
• Celiakia DQ2/DQ8/DRB1*04, PCR – badanie genetyczne, którego ujemny wynik czyni celiakię mało prawdopodobną.