Teofilina, ilościowo
- Czas oczekiwania na wynik2 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Teofilina ilościowo to oznaczenie stężenia teofiliny, leku rozszerzającego oskrzela, w surowicy krwi żylnej. Badanie teofiliny służy do kontroli leczenia astmy oraz POChP, czyli przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, a także do oceny podejrzenia zatrucia. Teofilina zaczyna działać toksycznie przy stężeniu niewiele wyższym od leczniczego.
Teofilina, ilościowo – więcej informacji
W jakich chorobach stosuje się teofilinę
Teofilina rozkurcza mięśnie gładkie oskrzeli, ponieważ hamuje enzymy z grupy fosfodiesteraz i blokuje receptory adenozynowe. Lekarze przepisują ją w schorzeniach przebiegających ze zwężeniem dróg oddechowych: w astmie, POChP i zapaleniu oskrzeli z komponentą spastyczną. W aptekach występuje m.in. jako Theospirex, Euphyllin, Afonilum, Theoplus i Theovent. Aminofilina jest połączeniem teofiliny z etylenodiaminą, dlatego w czasie leczenia aminofiliną również oznacza się teofilinę.
Kiedy wykonuje się badanie teofiliny
Badanie teofiliny wykonuje się, aby ustalić, czy dawka zapewnia skuteczne i bezpieczne stężenie leku. Lekarz zleca je na początku terapii, po korekcie dawki lub zamianie preparatu, przy słabej kontroli objawów oraz przy dolegliwościach mogących wynikać z nadmiaru leku. Do takich objawów należą nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, bezsenność i rozdrażnienie. Większy nadmiar leku grozi arytmią i drgawkami, które wymagają leczenia szpitalnego.
Dlaczego stężenie teofiliny różni się między pacjentami
Teofilina jest rozkładana w wątrobie przez enzym CYP1A2, a jego aktywność silnie zależy od wieku i stylu życia. U palaczy tytoniu i u dzieci lek jest usuwany wyraźnie szybciej niż u dorosłych niepalących. U noworodków oraz u chorych z niewydolnością serca lub uszkodzoną wątrobą okres półtrwania teofiliny kilkakrotnie się wydłuża. Po przekroczeniu pewnego stężenia kolejne dawki podnoszą poziom leku nieproporcjonalnie, co zwiększa ryzyko zatrucia.
Leki, które zmieniają stężenie teofiliny
Wyższe stężenie teofiliny obserwuje się po przedawkowaniu oraz w trakcie leczenia antybiotykami makrolidowymi, cyprofloksacyną, enoksacyną, cymetydyną i fluwoksaminą, a także podczas przyjmowania doustnych środków antykoncepcyjnych. Niższe stężenie towarzyszy nieregularnemu przyjmowaniu leku oraz stosowaniu barbituranów, ryfampicyny, fenytoiny i karbamazepiny. Na wynik wpływa także rzucenie palenia tytoniu albo jego rozpoczęcie w trakcie leczenia.
Jak przygotować się do badania teofiliny
Godzinę pobrania krwi na teofilinę ustala lekarz według tego, jakiej informacji potrzebuje: stężenia najniższego, szczytowego albo oceny podejrzenia zatrucia. Na moment szczytu wpływa postać preparatu i to, czy lek przyjęto z jedzeniem. Personel punktu pobrań powinien znać nazwę preparatu, wielkość dawki i porę, o której ją przyjęto.
Polecane badania
- Potas (K) – zatrucie teofiliną może obniżać stężenie potasu,
- Glukoza – teofilina w nadmiarze może podnosić poziom glukozy,
- Próby wątrobowe – wątroba odpowiada za usuwanie leku,
- Karbamazepina ilościowo – lek, który obniża stężenie teofiliny.