wymaz z pochwy w kierunku paciorkowców grupy B (GBS)

Obecność GBS w pochwie najczęściej oznacza nosicielstwo, czyli stan, w którym bakteria bytuje na błonie śluzowej, nie wywołując dolegliwości. Paciorkowiec grupy B należy do flory przewodu pokarmowego wielu dorosłych, a do pochwy przechodzi z okolicy odbytu, z którą sąsiaduje. Nosicielką jest, zależnie od populacji, od 10 do 30% ciężarnych. Nosicielstwo nie wynika z zaniedbań higienicznych i nie jest zaliczane do chorób przenoszonych drogą płciową.

Wymaz z pochwy na GBS ma największe znaczenie w końcowej części ciąży, gdy lekarz chce ocenić, czy bakteria będzie obecna w drogach rodnych w czasie porodu. W Polsce badanie przesiewowe przypada zazwyczaj na 35.–37. tydzień, a termin wyznacza osoba prowadząca ciążę. Posiew bywa zlecany wcześniej przy ciąży zagrożonej, ponieważ kolonizacja dróg rodnych może sprzyjać zakażeniu wewnątrzmacicznemu i przedwczesnemu porodowi.

Wymaz z samej pochwy obejmuje jedno miejsce, podczas gdy w standardowym badaniu przesiewowym pobiera się materiał zarówno z pochwy, jak i z odbytnicy. Paciorkowiec grupy B bytuje przede wszystkim w jelicie, więc pominięcie odbytnicy obniża czułość badania i część nosicielek pozostaje niezauważona. Jeśli posiew ma służyć ocenie przed porodem, zakres pobrania ustala lekarz lub położna.

Paciorkowiec może przejść z matki na noworodka podczas porodu. U większości dzieci kończy się to bezobjawowym zasiedleniem, lecz u części rozwija się ciężkie zakażenie: posocznica, zapalenie płuc albo zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Bakteria może też powodować zakażenia u położnicy. Z tego powodu przy dodatnim wyniku personel planuje zwykle podanie antybiotyku w czasie porodu, a decyzję podejmuje lekarz.

Wynik wymazu z pochwy mogą zaniżyć antybiotyki przyjmowane przed pobraniem, globulki i inne preparaty dopochwowe oraz irygacje. Znaczenie ma też miejsce pobrania, ponieważ materiał pobiera się z dolnej części pochwy, a nie z szyjki macicy. Wynik ujemny odnosi się do dnia badania i nie wyklucza pojawienia się bakterii w kolejnych tygodniach.

Wskazówki dotyczące pobrania przekazuje punkt pobrań, a przed badaniem trzeba zgłosić stosowane leki, w tym antybiotyki i preparaty dopochwowe.

• Posiew GBS z pochwy i odbytnicy – zalecany zakres badania przesiewowego,
• Posiew GBS z odbytnicy – posiew z głównego miejsca bytowania bakterii,
• Posiew bakteriologiczny wymazu z pochwy – szersza ocena flory bakteryjnej pochwy,
• Posiew mykologiczny wymazu z pochwy – przy podejrzeniu grzybicy,
• Pakiet infekcje w ciąży – badania zakaźne zalecane ciężarnym.