wymaz z pochwy i odbytnicy w kierunku paciorkowców grupy B (GBS)

Połączenie dwóch miejsc zwiększa czułość posiewu w kierunku GBS. Naturalnym siedliskiem paciorkowca grupy B jest jelito grube, skąd bakteria okresowo przechodzi do pochwy. U części kobiet hodowla z samej pochwy daje wynik ujemny, mimo że paciorkowiec jest obecny w odbytnicy. Takie podejście rekomenduje między innymi amerykańskie CDC, a polskie standardy opieki okołoporodowej również przewidują pobranie materiału z obu lokalizacji.

Przesiewowy posiew w kierunku GBS przeprowadza się u ciężarnych najczęściej w 35.–37. tygodniu, ponieważ wynik z tego okresu najlepiej odpowiada sytuacji w dniu porodu. Nosicielstwo paciorkowca bywa przemijające, więc rezultat uzyskany wiele tygodni wcześniej może być nieaktualny. Dokładny termin badania i ewentualną potrzebę jego powtórzenia ustala lekarz lub położna prowadząca ciążę.

Sama kolonizacja paciorkowcem grupy B zwykle nie daje u kobiety żadnych dolegliwości. Zagrożenie dotyczy przede wszystkim dziecka, które może zostać zakażone podczas przechodzenia przez drogi rodne. U noworodka zakażenie GBS może się objawić jako posocznica, zapalenie płuc albo zakażenie opon mózgowych. W ciąży obecność bakterii bywa także łączona z zakażeniem błon płodowych i łożyska oraz z porodem przedwczesnym, a po porodzie z zakażeniami położniczymi.

Dodatni wynik wymazu GBS z pochwy i odbytnicy oznacza, że ciężarna jest nosicielką Streptococcus agalactiae. Nosicielstwo nie jest chorobą, ale informacja o nim pozwala zespołowi położniczemu zaplanować dożylne podanie antybiotyku w czasie porodu, aby zmniejszyć ryzyko przeniesienia bakterii na dziecko. Wynik ujemny oznacza, że w materiale pobranym w dniu badania tej bakterii nie wyhodowano. Zakres dalszego postępowania określa lekarz, biorąc pod uwagę także przebieg wcześniejszych ciąż i wyniki posiewu moczu.

Wiarygodność posiewu GBS obniżają antybiotyki przyjęte przed pobraniem oraz leki i preparaty stosowane dopochwowo, które hamują wzrost bakterii. Znaczenie ma także technika: wymaz pobiera się z dolnej części pochwy, a następnie z odbytnicy, nie z szyjki macicy. Wpływ na wynik ma również czas, jaki upływa od pobrania do porodu.

O szczegółach pobrania informuje personel punktu pobrań; przed badaniem należy wspomnieć o antybiotykach i lekach dopochwowych z ostatnich dni.

• Posiew GBS z samej pochwy – posiew z jednego miejsca,
• Posiew GBS z samej odbytnicy – ocena jelitowego rezerwuaru bakterii,
• Mocz – posiew bakteriologiczny – paciorkowiec grupy B w moczu ma osobne znaczenie w ciąży,
• Pakiet infekcje w ciąży – zestaw badań zakaźnych dla ciężarnych,
• Pełna morfologia krwi – krwinki czerwone, białe i płytki u ciężarnej.