Alfa-1-antytrypsyna w kale
- Czas oczekiwania na wynik11 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakał
Alfa-1-antytrypsyna w kale (AAT, A1AT w kale) to badanie próbki stolca, które określa, ile tego białka osocza wydala się z kałem. Badanie służy jako test przesiewowy przy podejrzeniu zespołu utraty białek przez przewód pokarmowy, nazywanego też enteropatią z utratą białka. Nie służy natomiast do oceny wrodzonego niedoboru AAT.
Alfa-1-antytrypsyna w kale – więcej informacji
Dlaczego AAT w stolcu świadczy o utracie białka
Alfa-1-antytrypsyna powstaje głównie w wątrobie i krąży we krwi jako inhibitor enzymów rozkładających białka, przede wszystkim elastazy. W świetle jelita AAT jest odporna na trawienie przez enzymy, więc jej ilość w kale odzwierciedla, ile białek osocza przedostało się przez ścianę przewodu pokarmowego. Wyniki tego oznaczenia dobrze zgadzają się z metodą izotopową, uznawaną za wzorcową w ocenie utraty białka.
W jakich sytuacjach lekarz zleca badanie
Oznaczenie AAT w kale rozważa się, gdy stężenie albuminy lub białka całkowitego we krwi jest niskie, a nie tłumaczą tego choroby wątroby, nerek ani niedożywienie. Typowe okoliczności to przewlekła biegunka, obrzęki bez wyraźnej przyczyny oraz choroby zapalne jelit. Pojedyncze oznaczenie ma charakter przesiewowy i jest polecane szczególnie u dzieci.
Co może zawyżyć lub zaniżyć wynik
Najważniejszym czynnikiem zawyżającym wynik jest krwawienie do przewodu pokarmowego, ponieważ z krwią do jelita trafia także zawarta w niej AAT. Wynik pojedynczej próbki zależy też od konsystencji stolca i szybkości pasażu jelitowego. Dokładniejszą ocenę daje klirens alfa-1-antytrypsyny, który oblicza się z dobowej zbiórki kału i ze stężenia AAT w surowicy oznaczonego w tym samym czasie. O potrzebie takiego badania decyduje lekarz.
Czego badanie kału nie pokazuje
Podwyższona AAT w kale wskazuje na utratę białka, ale nie wyjaśnia jej przyczyny. Mogą nią być zmiany zapalne błony śluzowej, zaburzenia odpływu chłonki albo inne choroby jelit, które wymagają dalszej diagnostyki. Badanie nie odpowiada też na pytanie o wrodzony niedobór AAT, związany z chorobami płuc i wątroby. Niedobór ocenia się, oznaczając alfa-1-antytrypsynę we krwi.
Jak pobrać próbkę kału
Zasady oddania próbki, w tym rodzaj pojemnika i termin dostarczenia, najlepiej ustalić z punktem pobrań jeszcze przed pobraniem kału.
Polecane badania
- Alfa-1-antytrypsyna we krwi – oznaczenie stosowane, gdy podejrzewa się genetyczny niedobór AAT,
- Albumina – główne białko osocza tracone w enteropatii,
- Białko całkowite – ogólna zawartość białka we krwi,
- Proteinogram – proporcje poszczególnych frakcji białkowych,
- Kalprotektyna w kale – wskaźnik zapalenia jelit.