Albumina

Albumina odpowiada przede wszystkim za utrzymanie wody w naczyniach krwionośnych i za transport wielu substancji. Albumina stanowi około 60% wszystkich białek osocza. Jej zadania są następujące:

• zatrzymuje płyn w łożysku naczyniowym; gdy albuminy brakuje, woda przesącza się do tkanek, co objawia się obrzękami,
• przenosi hormony (np. tyroksynę), kwasy tłuszczowe, bilirubinę, wapń, witaminy i wiele leków,
• pomaga utrzymać stałe pH krwi i działa przeciwutleniająco.

Okres półtrwania albuminy wynosi około trzech tygodni. Jej stężenie zmienia się więc powoli i odzwierciedla stan z ostatnich tygodni, a nie z ostatnich dni.

Lekarz zleca albuminę przy podejrzeniu chorób wątroby lub nerek, utraty białka albo niedożywienia. Typowe wskazania to:

• Przy obrzękach, wodobrzuszu i podejrzeniu utraty białka.
• W chorobach wątroby, np. w marskości, bo stężenie albuminy pokazuje, jak wątroba radzi sobie z wytwarzaniem białek.
• W chorobach nerek, zwłaszcza przebiegających z białkomoczem.
• Przy niedożywieniu, chorobach jelit z utratą białka i rozległych oparzeniach.
• W ciężkich zakażeniach, sepsie i chorobach nowotworowych.
• Przy ocenie stanu odżywienia przed zabiegiem i w trakcie leczenia.
• Przy korekcie wyniku wapnia całkowitego.

Stężenie albuminy spada najczęściej wtedy, gdy wątroba wytwarza jej mniej (choroby wątroby, niedożywienie), gdy organizm ją traci (przez nerki, jelita lub skórę przy oparzeniach), gdy przewlekły stan zapalny hamuje jej syntezę albo gdy krew jest rozcieńczona nadmiarem płynów. Podwyższone stężenie zdarza się rzadko i prawie wyłącznie przy odwodnieniu.

Albumina wiąże dużą część wapnia krążącego we krwi. Przy niedoborze albuminy stężenie wapnia całkowitego spada, choć aktywna frakcja wapnia może pozostawać w zakresie odniesienia. Dlatego lekarz koryguje wynik wapnia o stężenie albuminy albo zleca oznaczenie wapnia zjonizowanego.

Wartości referencyjne albuminy dobiera się do wieku badanego i stosowanej metody, dlatego wynik porównuje się z zakresem z wydruku. Lekarz ocenia albuminę razem z białkiem całkowitym, enzymami wątrobowymi, kreatyniną, badaniem moczu i stanem odżywienia. Wynik poza przedziałem zwykle prowadzi do dalszych badań, np. proteinogramu, o których decyduje lekarz.

Badanie albuminy wykonuje się na czczo, rano, w godzinach 7–10. Ostatni posiłek należy zjeść poprzedniego dnia najpóźniej o godzinie 18. Przed pobraniem nie zaleca się intensywnego wysiłku ani stresu. Zbyt długi ucisk opaski podczas pobrania może zawyżyć wynik, na co zwraca uwagę personel pobierający krew.

• Białko całkowite i Proteinogram – dokładniejsza ocena białek surowicy,
• Próby wątrobowe – enzymy wątrobowe i bilirubina,
• Mocz – badanie ogólne – ocena białka w moczu przy chorobach nerek,
• Wapń całkowity – jego wynik zależy od stężenia albuminy,
• Kreatynina – ocena czynności nerek.