Białko całkowite

Białko całkowite jest sumą dwóch grup białek, więc zmiany w obu frakcjach mogą się wzajemnie znosić. Jeśli stężenie albuminy spada, a globulin rośnie, białko całkowite może pozostać w przedziale odniesienia, mimo że skład białek krwi jest zaburzony. Dlatego wynik w przedziale nie wyklucza choroby, a przy podejrzeniu zaburzeń lekarz może zlecić rozdział białek na frakcje w badaniu proteinogram.

Lekarz zleca białko całkowite przy ogólnej ocenie stanu zdrowia oraz przy podejrzeniu chorób wątroby, nerek lub niedożywienia. Do najczęstszych wskazań należą:

• ogólny przegląd zdrowia, w tym sprawdzenie, czy organizm jest dobrze odżywiony,
• choroby wątroby oraz choroby nerek,
• obrzęki, wodobrzusze, a także podejrzenie utraty białka przez nerki albo przewód pokarmowy,
• podejrzenie zaburzeń odporności lub chorób, w których wzrasta ilość przeciwciał,
• niedożywienie oraz choroby przewlekłe i wyniszczające,
• stany ciężkie, w tym wstrząs,
• badania przed zabiegami i badania okresowe.

Stężenie białka całkowitego obniżają głodzenie, choroby wątroby, utrata białka przez nerki (zespół nerczycowy) lub jelita, rozległe oparzenia, nadmiar płynów w organizmie i ciąża. Stężenie rośnie przy odwodnieniu oraz w stanach, w których organizm wytwarza dużo przeciwciał, takich jak przewlekłe zapalenia, choroby autoimmunologiczne i szpiczak.

Znaczenie mają też warunki pobrania: po dłuższym leżeniu wynik bywa niższy, a długi ucisk opaski może go podwyższyć.

Wynik białka całkowitego odnosi się do przedziału wydrukowanego obok, ustalonego dla stosowanej metody i grupy wiekowej. Niski wynik najczęściej wiąże się z niedożywieniem, chorobą wątroby albo utratą białka przez nerki lub jelita, a wysoki z odwodnieniem lub nadmiarem przeciwciał, np. w przewlekłym zapaleniu czy szpiczaku. Lekarz zestawia wynik ze stężeniem albuminy, enzymami wątrobowymi, kreatyniną i objawami, a przy wartości poza przedziałem często zleca proteinogram, który pokazuje, która frakcja białek się zmieniła.

Na badanie białka całkowitego zgłoś się między 7 a 10 rano, bez śniadania. Ostatni posiłek należy zjeść poprzedniego dnia nie później niż o godzinie 18. Ponieważ stężenie białek waha się w ciągu doby, kolejne oznaczenia lepiej wykonywać o zbliżonej godzinie.

• Albumina – główny składnik białka całkowitego,
• Proteinogram – pokazuje udział poszczególnych frakcji białek,
• Próby wątrobowe – ocena czynności wątroby,
• Kreatynina i Mocz – badanie ogólne – ocena czynności nerek,
• OB – wskaźnik, który zmienia się wraz ze składem białek krwi.