Alfa-2 makroglobulina

Alfa-2 makroglobulina hamuje działanie enzymów rozkładających białka, czyli proteaz. Wiąże enzymy uwalniane przez komórki odpornościowe w miejscu zapalenia, a także enzymy układu krzepnięcia i rozpuszczania skrzepu, dzięki czemu chroni tkanki przed ich nadmiernym działaniem. Przenosi również niektóre hormony, cytokiny i czynniki wzrostu. Białko to powstaje głównie w wątrobie. Ponieważ ma bardzo dużą masę cząsteczkową, nie przechodzi przez filtr nerkowy do moczu.

Alfa-2 makroglobulinę bada się przede wszystkim przy podejrzeniu, że nerki przepuszczają białko do moczu, albo przy przewlekłej chorobie wątroby. Badanie bywa zlecane:

• przy obrzękach, spienionym moczu i niskim stężeniu albumin, które nasuwają podejrzenie zespołu nerczycowego,
• przy przewlekłych chorobach wątroby, gdy ocenia się stopień jej włóknienia, w którym alfa-2 makroglobulina wchodzi w skład niektórych wskaźników obliczeniowych,
• w cukrzycy, gdy ocenia się początkowe uszkodzenie nerek,
• przy ostrym zapaleniu trzustki i zaburzeniach krzepnięcia.

Badanie nie należy do rutynowych i zwykle stanowi uzupełnienie proteinogramu oraz innych oznaczeń.

Wysokie stężenie alfa-2 makroglobuliny najczęściej towarzyszy zespołowi nerczycowemu. Przez uszkodzone kłębuszki nerkowe przedostają się do moczu mniejsze białka, takie jak albumina, a duża cząsteczka A2M zostaje we krwi; wątroba zwiększa przy tym jej produkcję. Im większa utrata białka z moczem, tym wyraźniej rośnie stężenie A2M. Umiarkowany wzrost obserwuje się w marskości i włóknieniu wątroby oraz we wczesnej nefropatii cukrzycowej. Stężenie rośnie też w ciąży oraz podczas przyjmowania estrogenów. Kobiety i dzieci mają wyższe przedziały referencyjne niż dorośli mężczyźni.

Niskie stężenie alfa-2 makroglobuliny świadczy zwykle o tym, że białko jest intensywnie zużywane albo wątroba wytwarza je w zbyt małej ilości. Spadek obserwuje się w ostrym zapaleniu trzustki, gdzie bywa tym większy, im cięższy jest jej przebieg, a także w posocznicy, przy zaburzeniach krzepnięcia ze skłonnością do krwawień, po rozległych operacjach i w ciężkiej niewydolności wątroby.

Na wynik wpływają wiek, płeć, ciąża i leczenie hormonalne, a także stan nawodnienia, ponieważ odwodnienie zagęszcza krew i podnosi stężenie białek. Przedziały referencyjne zależą od metody, więc wynik porównuje się z wartościami z wydruku. Pojedynczy pomiar A2M interpretuje się razem z badaniem moczu, albuminą, proteinogramem i parametrami wątrobowymi.

Szczegółowe zasady pobrania krwi przekazuje punkt pobrań. Osoba badana informuje przy pobraniu o lekach, także o antykoncepcji hormonalnej i innych preparatach z estrogenami.

• Proteinogram – elektroforeza białek, pokazująca m.in. frakcję alfa-2,
• Albumina – białko, którego stężenie spada w zespole nerczycowym,
• Białko w DZM – dobowa utrata białka przez nerki,
• Wskaźnik albumina/kreatynina (ACR) – ocena wczesnego uszkodzenia nerek, m.in. w cukrzycy,
• Haptoglobina – białko oceniane razem z A2M we wskaźnikach włóknienia wątroby.