APTT
- Czas oczekiwania na wynik1 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
APTT (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, nazywany też czasem kaolinowo-kefalinowym) to badanie osocza krwi polegające na pomiarze czasu (w sekundach), jaki upływa od dodania odczynników uruchamiających krzepnięcie do powstania skrzepu. APTT pokazuje, jak działają wewnątrzpochodna i wspólna droga krzepnięcia; badanie zleca się między innymi przy skłonności do krwawień oraz do monitorowania leczenia heparyną. Wydłużony wynik może świadczyć o zaburzeniu krzepnięcia albo o działaniu leków przeciwkrzepliwych, ale sam nie wskazuje przyczyny.
Badanie APTT – więcej informacji
Od czego zależy wynik APTT
Wynik APTT zależy od działania czynników XII, XI, IX, VIII, X, V i II, fibrynogenu, a także kininogenu wielkocząsteczkowego i prekalikreiny. Wydłużenie czasu może więc wynikać z niedoboru któregoś z nich; tak jest w hemofilii A (niedobór czynnika VIII) i w hemofilii B (niedobór czynnika IX). Wynik bywa wydłużony również w chorobie von Willebranda (bo wtórnie obniża się wtedy aktywność czynnika VIII), w zaawansowanych chorobach wątroby, przy niedoborze witaminy K i w DIC, czyli zespole rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego.
Czas wydłużają ponadto heparyna niefrakcjonowana oraz niektóre inne leki przeciwkrzepliwe. Osobną przyczyną jest antykoagulant toczniowy, który w probówce wydłuża czas krzepnięcia, choć u chorego sprzyja zakrzepom, a nie krwawieniom.
Skrócony APTT bywa związany z aktywacją krzepnięcia, ale często ma przyczynę techniczną i sam nie świadczy o nadkrzepliwości.
Kiedy lekarz zleca APTT
- skłonność do krwawień, na przykład obfite miesiączki, częste krwawienie z nosa albo z dziąseł, siniaki bez urazu, przedłużone krwawienie po zabiegu,
- podejrzenie hemofilii lub choroby von Willebranda, także gdy w rodzinie były takie przypadki,
- kontrola leczenia heparyną niefrakcjonowaną,
- ocena krzepnięcia przed zabiegiem, zwykle razem z PT (INR),
- nawracające poronienia lub zakrzepica o niejasnej przyczynie, gdy szuka się antykoagulantu toczniowego.
Czy prawidłowy APTT wyklucza zaburzenia krzepnięcia
Nie. APTT w granicach zakresu referencyjnego nie oznacza, że krzepnięcie działa bez zarzutu. Łagodna postać choroby von Willebranda może go nie zmieniać, a płytki krwi nie biorą udziału w tym teście, więc ich zaburzenia nie ujawnią się w APTT. Dlatego lekarz dobiera dodatkowe oznaczenia zależnie od objawów.
Co może zmienić wynik APTT
Na wynik APTT silnie wpływają błędy popełnione przed analizą, takie jak niedopełniona probówka z cytrynianem, skrzep w próbce, pobranie krwi z wkłucia, którym podawano heparynę, hemoliza, lipemia lub wysokie stężenie bilirubiny. Wynik zależy także od odczynnika i analizatora, dlatego zakres referencyjny podaje każde laboratorium.
Jak się przygotować do badania APTT
Krew do APTT pobiera się na czczo, rano, od 7.00 do 10.00; ostatni posiłek przypada na godzinę 18.00 dnia poprzedniego. Przed pobraniem nie zaleca się bogatotłuszczowego posiłku, nadmiernego wysiłku ani stresu. Ze względu na zmienność dobową przy kolejnych oznaczeniach należy zachować tę samą porę pobrania.
Polecane badania
- PT (INR) – ocena zewnątrzpochodnego szlaku krzepnięcia,
- Fibrynogen – podstawowy czynnik tworzenia skrzepu,
- Antykoagulant toczniowy – gdy APTT jest wydłużony bez wyraźnej przyczyny,
- D-dimer, ilościowo – wskaźnik rozpadu skrzepów.