D-dimer, ilościowo
- Czas oczekiwania na wynik1 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
D-dimer (D-dimery, ilościowo) to fragmenty usieciowanej fibryny, głównego składnika skrzepu, które powstają przy jego rozpadzie i są oznaczane w osoczu krwi. Oznaczenie wykonuje się, gdy lekarz podejrzewa zakrzepicę żył głębokich albo zatorowość płucną. D-dimer jest czuły, ale mało swoisty, dlatego służy głównie do uznania zakrzepu za mało prawdopodobny, a nie do jego potwierdzenia.
D-dimer, ilościowo – więcej informacji
Do czego służy badanie D-dimeru
Badanie D-dimeru pomaga ocenić, czy zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna są prawdopodobne. Lekarz najpierw ocenia prawdopodobieństwo kliniczne, na przykład według skali Wellsa lub YEARS. Gdy jest ono niskie lub umiarkowane, a zastosowany test spełnia wymogi algorytmu, wynik poniżej progu pozwala uznać zakrzep za mało prawdopodobny i często odstąpić od badań obrazowych. Przy dużym prawdopodobieństwie klinicznym sam wynik D-dimeru nie wystarcza do zakończenia diagnostyki.
Przy nagłych, nasilonych objawach rozpoznanie ustala lekarz, a nie sam wynik D-dimeru.
Czego badanie D-dimeru nie ocenia
D-dimeru nie oznacza się profilaktycznie u osób bez dolegliwości, a jego wynik nie informuje o skłonności do zakrzepicy. Nie stosuje się go także do kontroli leczenia przeciwzakrzepowego. Wynik powyżej progu zwykle oznacza potrzebę dalszej diagnostyki, a nie gotowe rozpoznanie.
Co poza zakrzepem podnosi D-dimer
Stężenie D-dimeru rośnie także wtedy, gdy w organizmie jednocześnie zachodzi krzepnięcie i rozpuszczanie skrzepów z innych przyczyn niż zakrzepica. Taki wzrost obserwuje się między innymi po zabiegach operacyjnych i urazach, w przebiegu zakażeń i stanów zapalnych, przy nowotworach i chorobach wątroby, a także w ostrym zespole wieńcowym oraz po udarze. D-dimer jest wyższy również w ciąży i w połogu, rośnie z wiekiem i zwiększa się w rozsianym wykrzepianiu wewnątrznaczyniowym. Dlatego podwyższony wynik może wynikać z innego procesu niż zakrzepica.
Jak czytać wynik D-dimeru
Wynik D-dimeru odnosi się do progu podanego na wydruku, a nie do wyników z innych laboratoriów. Laboratoria podają D-dimer w jednostkach FEU lub DDU, a odczynniki poszczególnych producentów dają wyniki tylko częściowo porównywalne. U osób starszych lekarz może zastosować próg skorygowany o wiek, jeśli dana metoda ma taką walidację. Leki przeciwzakrzepowe mogą obniżać wynik. Pomiar mogą zakłócać czynnik reumatoidalny, przeciwciała heterofilne oraz hemoliza lub lipemia próbki. Znaczenie ma także czas, który upłynął od początku objawów.
Jak się przygotować do badania D-dimeru
Zasady pobrania krwi przekaże punkt pobrań; personel należy poinformować o stosowanych lekach, zwłaszcza przeciwzakrzepowych.
Polecane badania
- PT-INR – kontrola leczenia doustnymi antykoagulantami,
- APTT – czas krzepnięcia zależny od czynników wewnątrzpochodnych,
- Fibrynogen – substrat, z którego powstaje fibryna,
- Antytrombina III – naturalny inhibitor krzepnięcia,
- Czynnik V Leiden – wrodzona skłonność do zakrzepów.