ASO, ilościowo
- Czas oczekiwania na wynik1 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
ASO ilościowo (antystreptolizyna O) to badanie krwi określające w surowicy miano przeciwciał skierowanych przeciw streptolizynie O, czyli toksynie wydzielanej przez paciorkowce grupy A. Badanie ASO pomaga ustalić, czy niedawno przebyto zakażenie paciorkowcowe, co ma znaczenie przy podejrzeniu jego późnych powikłań, na przykład gorączki reumatycznej albo kłębuszkowego zapalenia nerek.
Badanie ASO, ilościowo – więcej informacji
Skąd się biorą przeciwciała ASO
Przeciwciała ASO powstają po zakażeniu paciorkowcami wytwarzającymi streptolizynę O. Głównym źródłem streptolizyny O są beta-hemolizujące paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes); wytwarzają ją także paciorkowce grup C i G. Paciorkowce grupy A wywołują między innymi anginę, szkarlatynę, zakażenia skóry i część zapaleń płuc.
Kiedy po zakażeniu pojawiają się przeciwciała ASO
Miano ASO rośnie od około pierwszego do trzeciego tygodnia infekcji, osiąga szczyt między trzecim a szóstym tygodniem, a potem opada przez kolejne miesiące. Z powodu tego opóźnienia ASO ma niewielką przydatność przy świeżej anginie. Przy bólu gardła obecność bakterii sprawdza się szybkim testem antygenowym albo posiewem wymazu z gardła.
Kiedy lekarz zleca ASO
- podejrzenie gorączki reumatycznej, na przykład przy wędrujących bólach stawów, objawach ze strony serca lub zmianach skórnych,
- podejrzenie ostrego kłębuszkowego zapalenia nerek, gdy pojawiają się obrzęki oraz ciemny lub pieniący się mocz,
- objawy występujące kilka tygodni po przebytej, także nieleczonej, infekcji gardła lub skóry.
Jak czytać wynik ASO
Lekarz porównuje wynik ASO z przedziałem referencyjnym z wydruku oraz jego zmianę w czasie. Pojedynczy podwyższony wynik może świadczyć o przebytym zakażeniu paciorkowcowym, ale nie mówi, czy infekcja trwa. Gdy objawy sugerują zakażenie, a miano jest tylko nieznacznie podwyższone, lekarz może zlecić powtórzenie badania tą samą metodą, ponieważ wyników uzyskanych różnymi metodami nie można porównywać.
Niski wynik ASO nie wyklucza zakażenia. Część chorych nie wytwarza mierzalnej ilości przeciwciał, a po zakażeniach skóry odpowiedź bywa słabsza. Wczesna antybiotykoterapia i kortykosteroidy mogą ją dodatkowo osłabiać. Zdarza się też sytuacja odwrotna: część zdrowych osób ma trwale podwyższone miano ASO, a wyższe wartości spotyka się częściej u przedszkolaków i dzieci chodzących do szkoły.
Przy podejrzeniu powikłań i niskim ASO lekarz może dobrać inne przeciwciała przeciwpaciorkowcowe, na przykład anty-DNazę B.
Jak się przygotować do badania
Badanie ASO nie wymaga specjalnego przygotowania.
Polecane badania
- CRP, ilościowo – wskaźnik ostrego stanu zapalnego,
- OB – szybkość opadania erytrocytów, nieswoisty wskaźnik zapalenia,
- Morfologia krwi – liczba krwinek, także leukocytów,
- Mocz – badanie ogólne – gdy podejrzewa się zajęcie nerek.