CA 125 – marker raka jajnika
- Czas oczekiwania na wynik1 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
CA 125 (antygen nowotworowy 125) to glikoproteina oznaczana we krwi jako marker raka jajnika, wytwarzana między innymi przez komórki nabłonka jajowodu, endometrium, otrzewnej i opłucnej. Oznaczenie CA 125 wykorzystuje się głównie w monitorowaniu terapii raka jajnika oraz przy ocenie zmian w miednicy widocznych w USG lub innych badaniach obrazowych. Stężenie tego markera rośnie również w wielu chorobach łagodnych, więc na podstawie samego wyniku nie stawia się diagnozy nowotworu.
Badanie CA 125, marker raka jajnika – więcej informacji
Do czego służy badanie CA 125
Najważniejszym zastosowaniem badania CA 125 jest śledzenie przebiegu leczenia raka jajnika. Stężenie CA 125 wzrasta u większości chorych na nabłonkowego raka jajnika. Obniżanie się wartości w czasie terapii zwykle towarzyszy skutecznemu leczeniu, a kolejne zwiększenie stężenia bywa pierwszym sygnałem nawrotu, niekiedy poprzedzającym objawy. Przy ocenie zmiany w miednicy wykrytej w badaniach obrazowych wynik zestawia się z HE4, a wspólnie z wiekiem i statusem menopauzalnym wylicza się wskaźnik ROMA.
CA 125 nie jest testem przesiewowym dla kobiet, które nie mają dolegliwości ani rodzinnej historii raka jajnika. U osób z mutacją BRCA1 lub BRCA2 lekarz może zlecać to badanie razem z USG przezpochwowym.
Co może podwyższyć CA 125 poza nowotworem
Podwyższone stężenie CA 125 częściej niż nowotwór powodują stany łagodne, takie jak:
- endometrioza, mięśniaki lub torbiele jajników,
- stany zapalne narządów miednicy,
- miesiączka i pierwszy trymestr ciąży,
- marskość lub zapalenie wątroby oraz zapalenie trzustki,
- niewydolność serca, zapalenie otrzewnej lub osierdzia oraz wodobrzusze,
- niedawna operacja w obrębie brzucha.
Podwyższony wynik zdarza się też u niewielkiego odsetka zdrowych osób oraz w innych nowotworach, między innymi piersi, jelita grubego, trzustki, płuc i trzonu macicy. Przed menopauzą wzrost częściej ma łagodną przyczynę, a po menopauzie, zwłaszcza gdy w USG widoczny jest guz, wymaga dokładniejszej oceny.
Czy niski wynik CA 125 wyklucza raka jajnika
Nie, niski wynik nie wyklucza choroby. Stężenie CA 125 może być niskie przy raku ograniczonym do jajnika, szczególnie we wczesnym stadium, a część typów histologicznych tego nowotworu nie wydziela markera. Dlatego przy niepokojących dolegliwościach decydujące znaczenie ma badanie ginekologiczne i obrazowe.
Jak czytać wynik CA 125
Przy interpretacji CA 125 ważniejsza od pojedynczej liczby jest tendencja w seryjnych oznaczeniach, które najlepiej wykonywać w jednym laboratorium. Ocenia je ginekolog lub onkolog, uwzględniając wyniki badań obrazowych i stan kliniczny.
Jak się przygotować do badania
Informacje o pobraniu krwi do badania CA 125 przekazuje punkt pobrań. Przed badaniem poinformuj o przyjmowanych lekach.
Polecane badania
- HE4 – drugi marker, mniej zależny od stanów łagodnych,
- Test ROMA – algorytm ryzyka łączący oba markery,
- CA 15-3 – marker używany przede wszystkim w raku piersi, rzadziej w raku jajnika,
- Beta-HCG – pozwala sprawdzić, czy podwyższenie markerów nie wynika z ciąży,
- Morfologia krwi – badanie ogólne uzupełniające.
