Cyfra 21-1 – marker raka płuc

Czas oczekiwania na wynik5 do 7 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
Materiał do badaniakrew

Cyfra 21-1 to oznaczany we krwi rozpuszczalny fragment cytokeratyny 19 – białka strukturalnego komórek nabłonka. Marker Cyfra 21-1 służy przede wszystkim do monitorowania leczenia i obserwacji chorych z rozpoznanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca. Nie jest testem przesiewowym, a podwyższony wynik nie oznacza sam przez się nowotworu.

Cyfra 21-1, marker raka płuc – więcej informacji

Skąd się bierze Cyfra 21-1 we krwi

Cytokeratyna 19 występuje w komórkach nabłonka, który wyściela między innymi oskrzela. Gdy komórki nabłonkowe intensywnie się dzielą lub rozpadają, rozpuszczalne fragmenty tego białka trafiają do krążenia, gdzie mierzy się je jako Cyfra 21-1. Najwyższe stężenia notuje się w niedrobnokomórkowym raku płuca, zwłaszcza w postaci płaskonabłonkowej, a ich wielkość wiąże się z masą guza i zaawansowaniem choroby.

Do czego lekarz wykorzystuje oznaczenie Cyfra 21-1

Onkolog zleca Cyfra 21-1 chorym z ustalonym już rozpoznaniem raka płuca, opartym na badaniach obrazowych i ocenie histopatologicznej. Oznaczenie pomaga:

ocenić wyjściowy poziom markera przed rozpoczęciem terapii,
śledzić, jak choroba odpowiada na leczenie,
zauważyć narastanie stężenia, które może poprzedzać objawy nawrotu,
uzupełnić ocenę rokowania.

Marker bywa podwyższony także w niektórych nowotworach głowy i szyi oraz w raku szyjki macicy, dlatego znajduje zastosowanie również poza onkologią płucną. Termin kolejnych oznaczeń wyznacza lekarz prowadzący.

Dlaczego Cyfra 21-1 nie służy do badań przesiewowych

Stężenie Cyfra 21-1 rośnie również w chorobach niezłośliwych. Niewielkie podwyższenie obserwuje się w niewydolności nerek, marskości wątroby, gruźlicy oraz łagodnych chorobach płuc, na przykład w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc. Z drugiej strony przy raku płuca, zwłaszcza we wczesnym stadium, stężenie markera bywa niskie. Osoby z przewlekłym kaszlem, dusznością, krwiopluciem lub niewyjaśnionym spadkiem masy ciała wymagają przede wszystkim badania lekarskiego i diagnostyki obrazowej klatki piersiowej, a nie oznaczania markerów.

Jak interpretuje się kolejne wyniki

W obserwacji leczenia większe znaczenie ma kierunek zmian niż pojedyncza wartość. Spadek stężenia po operacji lub chemioterapii przemawia za skutecznością leczenia, a ponowny wzrost skłania lekarza do poszerzenia diagnostyki. Testy różnych producentów nie dają porównywalnych liczb, dlatego kolejne pomiary zleca się w jednej pracowni, przy użyciu identycznej metody. Cyfra 21-1 bywa zestawiana z innymi markerami, takimi jak CEA czy NSE.

Jak się przygotować do oznaczenia Cyfra 21-1

Szczegóły pobrania krwi przekazuje punkt pobrań, a przed badaniem należy poinformować o przyjmowanych lekach.

Polecane badania

CEA – marker stosowany m.in. w gruczolakoraku płuca,
NSE – marker związany z drobnokomórkowym rakiem płuca,
SCC – antygen raków płaskonabłonkowych,
Kreatynina – ocena nerek, których niewydolność podnosi stężenie markera,
Morfologia krwi – kontrola krwinek w trakcie chemioterapii.