Czerwonka pełzakowata (Entamoeba histolytica) IgG met. ELISA

Czerwonka pełzakowata jest chorobą pasożytniczą jelita grubego, którą wywołuje Entamoeba histolytica. Człowiek zaraża się, połykając cysty pierwotniaka z wodą albo z jedzeniem skażonym ludzkimi odchodami, do czego dochodzi przede wszystkim tam, gdzie brakuje bezpiecznej wody pitnej i kanalizacji. W jelicie z cyst uwalniają się trofozoity, czyli postacie zdolne do niszczenia błony śluzowej.

Zdecydowana większość zarażeń przebiega bezobjawowo. U części zarażonych po kilku dniach lub tygodniach występują bóle brzucha oraz biegunka z domieszką śluzu lub krwi, niekiedy z gorączką. Trofozoity mogą też przeniknąć przez ścianę jelita, wniknąć do żyły wrotnej i dotrzeć z krwią do wątroby, w której powstaje ropień. Ropień daje zwykle gorączkę i ból w prawym podżebrzu i nie musi go poprzedzać biegunka. Rzadziej zajęte bywają płuca, mózg lub skóra.

Przeciwciała przeciw pełzakowi czerwonki oznacza się głównie przy podejrzeniu inwazyjnej pełzakowicy:

• gdy u gorączkującego pacjenta badanie obrazowe pokazało ognisko w wątrobie,
• przy krwistej biegunce i bólach brzucha po podróży do strefy tropikalnej lub subtropikalnej,
• gdy trzeba odróżnić ropień pełzakowy wątroby od ropnia bakteryjnego.

W ropniu pełzakowym wątroby test ELISA ma dużą czułość i u większości chorych daje wynik dodatni. W zakażeniu ograniczonym do jelita przeciwciała bywają nieobecne. W pierwszych 7–10 dniach choroby odpowiedź immunologiczna może być jeszcze zbyt słaba, dlatego przy utrzymującym się podejrzeniu lekarz może zlecić ponowne oznaczenie.

Swoiste IgG da się oznaczyć jeszcze wiele miesięcy, a czasem lat po wyleczeniu. U mieszkańców i dawnych mieszkańców krajów, w których pełzakowica jest częsta, dodatni wynik może więc dotyczyć dawnego zarażenia. Z tej przyczyny test nie służy do sprawdzania efektów leczenia. Znaczenie wyniku lekarz ocenia, biorąc pod uwagę dolegliwości, przebieg podróży oraz wyniki badań obrazowych i badań kału.

Przy objawach jelitowych główną rolę odgrywa badanie kału. Ocenę mikroskopową przeprowadza się na kilku próbkach, bo pasożyt pojawia się w stolcu nieregularnie. Pod mikroskopem Entamoeba histolytica wygląda jednak tak samo jak niechorobotwórcza Entamoeba dispar, dlatego do rozróżnienia tych gatunków potrzebne bywają testy antygenowe lub molekularne.

Szczegóły pobrania przekazuje punkt pobrań; przed oddaniem krwi trzeba poinformować o przyjmowanych lekach, zwłaszcza o leczeniu przeciwpasożytniczym lub antybiotykach.

• Kał – pasożyty (1 oznaczenie) – mikroskopowe badanie kału,
• Pasożyty jelitowe w kale metodą Parasep – zagęszczenie próbki przed oceną,
• Próby wątrobowe – czynność wątroby przy podejrzeniu ropnia,
• CRP, ilościowo – nasilenie stanu zapalnego,
• Lamblioza – przeciwciała we krwi – inny pierwotniak jelitowy.