DHEA

Czas oczekiwania na wynik10 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
Materiał do badaniakrew

Badanie DHEA (dehydroepiandrosteronu) to oznaczenie we krwi wolnej postaci androgenu wytwarzanego głównie w korze nadnerczy. Badanie DHEA pomaga ocenić nadmiar androgenów i pracę nadnerczy. Ilość DHEA we krwi nie jest stała przez cały dzień, dlatego wynik zależy od pory pobrania.

Badanie DHEA – więcej informacji

Skąd pochodzi DHEA i jak działa

DHEA powstaje głównie w korze nadnerczy, a w niewielkich ilościach także w jajnikach i jądrach. Działanie androgenne samego DHEA jest niewielkie, lecz w tkankach powstają z niego silniejsze hormony płciowe – testosteron oraz estrogeny. Najwięcej DHEA wytwarzają młodzi dorośli, a w kolejnych dekadach jego ilość stopniowo spada, dlatego potocznie mówi się o nim „hormon młodości”.

Czym różni się DHEA od DHEA-SO4

DHEA i DHEA-SO4 to dwie postacie tego samego hormonu, różniące się trwałością we krwi. Większość DHEA krąży w postaci połączonej z grupą siarczanową, czyli jako DHEA-SO4. Ta postać utrzymuje się we krwi przez wiele godzin i nie podlega wyraźnemu rytmowi dobowemu, dlatego lepiej odzwierciedla pracę nadnerczy. Wolny DHEA krąży krótko i jego ilość waha się między rankiem a wieczorem.

Lekarze częściej zlecają DHEA-SO4. Wolny DHEA oznacza się wtedy, gdy potrzebny jest wynik właśnie dla tej postaci hormonu.

Kiedy lekarz zleca badanie DHEA

Oznaczenie DHEA przydaje się, gdy objawy sugerują nadmiar androgenów albo gdy lekarz podejrzewa zaburzenie czynności nadnerczy:

gdy u kobiety występują hirsutyzm, trądzik lub łysienie androgenowe,
przy zaburzeniach cyklu miesiączkowego, zespole policystycznych jajników (PCOS) i niepłodności,
gdy podejrzewa się guz kory nadnerczy lub wrodzony przerost nadnerczy,
przy przedwczesnym lub opóźnionym dojrzewaniu dziecka,
przy niejasnych zaburzeniach hormonalnych, gdy trzeba ocenić pracę nadnerczy.

Jak czytać wynik DHEA

Wynik DHEA ocenia się według zakresu referencyjnego zależnego od wieku i płci. Podwyższone stężenie bywa związane z PCOS, wrodzonym przerostem nadnerczy lub guzem kory nadnerczy, a obniżone z niedoczynnością kory nadnerczy lub przysadki. Interpretacja obejmuje porównanie z DHEA-SO4, androstendionem i testosteronem oraz z objawami pacjenta.

Co może zmienić wynik DHEA

Na wynik DHEA najsilniej wpływa pora pobrania, a także leki i stan organizmu:

pora pobrania krwi,
przyjmowanie glikokortykosteroidów, które obniżają stężenie,
doustna antykoncepcja,
ciąża oraz faza cyklu miesiączkowego,
stres i ciężka choroba,
suplementy zawierające DHEA, które podnoszą jego stężenie, oraz biotyna, która może zakłócać część oznaczeń.

Jak się przygotować do badania DHEA

Na badanie DHEA najlepiej zgłosić się w godzinach porannych, ponieważ wydzielanie tego hormonu, tak jak ACTH, podlega rytmowi dobowemu. Przy powtórnym badaniu krew należy pobrać o zbliżonej godzinie. Osobę pobierającą krew poinformuj o lekach i suplementach, które przyjmujesz.

Polecane badania

DHEA-SO4 – stabilna, siarczanowa postać hormonu,
Androstendion – androgen produkowany zarówno przez nadnercza, jak i przez jajniki,
Testosteron – końcowy produkt przemian androgenów,
ACTH i Kortyzol – badania pozwalające ocenić oś przysadkowo-nadnerczową.