M2-PK w kale met ELISA

Kinaza pirogronianowa to enzym końcowego etapu glikolizy, czyli rozkładu glukozy w komórce. Tkanki zdrowe zawierają przede wszystkim jej czteroczłonowe odmiany, różne w poszczególnych narządach. W komórkach nowotworu przeważa forma dwuczłonowa, określana jako M2-PK albo Tu M2-PK, dzięki której komórka wytwarza więcej materiału potrzebnego do kolejnych podziałów. Guz jelita grubego wydziela ten enzym do wnętrza jelita, skąd trafia on do stolca, a jego ilość jest zwykle większa przy bardziej zaawansowanej chorobie.

Formę dimeryczną mają jednak także zdrowe komórki szybko się namnażające oraz tkanki objęte zapaleniem, przez co podwyższone M2-PK nie jest charakterystyczne wyłącznie dla nowotworu.

M2-PK oznacza się zwykle jako badanie dodatkowe w diagnostyce jelit, gdy utrzymują się zmiany w rytmie wypróżnień, bóle brzucha, niedokrwistość o niejasnej przyczynie albo spadek masy ciała. Podwyższony wynik skłania lekarza do skierowania pacjenta na kolonoskopię lub inne badanie obrazowe i do konsultacji specjalistycznej. Test nie zastępuje kolonoskopii ani badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego, w których stosuje się kolonoskopię oraz immunochemiczny test FIT na krew utajoną w kale.

Wzrost M2-PK w kale bywa związany z następującymi stanami:

• rakowi jelita grubego,
• dużym polipom i gruczolakom przewodu pokarmowego,
• przewlekłym nieswoistym zapaleniom jelit, czyli chorobie Leśniowskiego-Crohna i colitis ulcerosa.

Ponieważ M2-PK nie zależy od obecności krwi w stolcu, test ten dostarcza innej informacji niż FIT i nie jest jego zamiennikiem.

Stężenie M2-PK odnosi się do progu odcięcia, który laboratorium podaje na wyniku dla użytego zestawu. Wartość powyżej progu sygnalizuje, że w jelicie może toczyć się proces wymagający dalszych badań, ale sama nie świadczy o nowotworze. Wartość poniżej progu nie daje pewności, że nie ma polipów ani raka, szczególnie we wczesnej fazie. O dalszym postępowaniu decyduje lekarz po uwzględnieniu objawów, wieku, zachorowań na raka jelita wśród krewnych i wyników innych badań.

Zaniżony wynik może dać rozwodniony, biegunkowy stolec, w którym enzym ulega rozcieńczeniu. Na wynik wpływają też czas i warunki przechowywania próbki przed dostarczeniem, dlatego należy stosować się do instrukcji punktu pobrań.

Do badania wystarcza niewielka porcja kału w pojemniku przeznaczonym do takich próbek. Sposób pobrania i przechowania kału wyjaśnia punkt pobrań, któremu przy oddawaniu próbki podaje się też przyjmowane leki.

• Krew utajona w kale – test FIT stosowany w profilaktyce raka jelita,
• Kalprotektyna w kale – białko świadczące o aktywności zapalenia w jelitach,
• Morfologia krwi – ocena niedokrwistości,
• Ferrytyna – zapasy żelaza przy podejrzeniu przewlekłej utraty krwi.