Kał krew utajona (bez diety)

Test FIT nie wymaga diety, ponieważ wykorzystuje przeciwciała swoiste dla ludzkiej hemoglobiny. Starsze testy chemiczne reagowały także na hemoglobinę zwierzęcą i niektóre składniki roślin, dlatego przed nimi wykluczano mięso i część warzyw. Próbkę do testu FIT da się więc pobrać w każdym dniu, bez wcześniejszych zmian w jadłospisie.

Badanie krwi utajonej w kale służy do poszukiwania krwawień, które nie dają widocznych objawów. Wykonuje się je w następujących sytuacjach:

• przy wyszukiwaniu zmian w jelicie grubym (raka i polipów) u osób od około 50. roku życia, a przy obciążeniu rodzinnym wcześniej, zgodnie z zaleceniami towarzystw gastroenterologicznych i programami badań przesiewowych,
• przy anemii z braku żelaza, gdy nie wiadomo, skąd ten niedobór się bierze, ponieważ jego przyczyną może być niewidoczna utrata krwi z jelita,
• przy dolegliwościach jelitowych, takich jak zmiana rytmu wypróżnień, bóle brzucha lub śluz w stolcu,
• przy podejrzeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit, polipów lub owrzodzeń dolnego odcinka przewodu pokarmowego.

Wynik dodatni oznacza obecność ludzkiej krwi w próbce, ale nie wskazuje jej źródła. Krwawienie może pochodzić z polipa, guza, hemoroidów, szczeliny odbytu, zmian zapalnych jelita lub innych miejsc. Dalsze postępowanie, w tym ewentualną kolonoskopię, ustala lekarz. Dodatni test sam w sobie nie świadczy o nowotworze, ponieważ najczęściej źródłem krwi są zmiany łagodne.

Ujemny test zmniejsza prawdopodobieństwo, że w jelicie są krwawiące zmiany, jednak nie daje pewności, że ich nie ma. Polipy i guzy krwawią okresowo, a krew z górnych odcinków przewodu pokarmowego ulega strawieniu i test jej nie wychwytuje. Częstość powtarzania badania ustala lekarz.

Wynik może zmienić krew pochodząca z innych źródeł niż jelito oraz nieprawidłowe przechowywanie próbki. Należą do nich:

• krew miesiączkowa oraz krwawienie z guzków krwawniczych odbytu lub ze szczeliny odbytu,
• leki przeciwzakrzepowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne, które nasilają krwawienia,
• zanieczyszczenie próbki moczem lub krwią z innych źródeł,
• zbyt długie przechowywanie próbki, w czasie którego hemoglobina ulega rozkładowi.

Wynik podaje się jakościowo (dodatni lub ujemny) albo jako stężenie hemoglobiny w kale. Jego znaczenie zależy od wieku, objawów i czynników ryzyka, dlatego ocenia go lekarz.

Badanie krwi utajonej w kale nie wymaga ograniczeń w diecie. Kał pobiera się do pojemnika dołączonego do zestawu, dbając, by nie zmieszał się z moczem, wodą z sedesu ani krwią miesiączkową. Szczegóły pobrania i przechowywania próbki podaje punkt pobrań. Przy oddawaniu próbki należy poinformować o przyjmowanych lekach przeciwzakrzepowych i przeciwzapalnych.

• Morfologia krwi i Ferrytyna – pozwalają ocenić niedokrwistość i zapasy żelaza,
• Kalprotektyna w kale – pozwala ocenić stan zapalny jelit,
• Kał: badanie ogólne – opisuje wygląd stolca, w tym widoczną krew i śluz,
• CRP ilościowo – jest ogólnym wskaźnikiem stanu zapalnego.