P/c. p. beta2-glikoproteinie I w kl. IgG i IgM (łącznie) met. ELISA

Badanie mierzy autoprzeciwciała łączące się z beta-2-glikoproteiną I, białkiem osocza, które przylega do fosfolipidów błon komórkowych. Przeciwciała te zaburzają naturalne mechanizmy hamujące krzepnięcie i sprzyjają powstawaniu skrzepów w naczyniach, także w łożysku. Klasa IgG i klasa IgM mają odrębne progi dodatniości, dlatego na wyniku znajdują się dwie wartości, a nie jedna suma.

Lekarz kieruje na badanie obu klas najczęściej wtedy, gdy u młodej osoby doszło do zakrzepu w żyle lub tętnicy, po zakrzepicy w nietypowej lokalizacji albo wtedy, gdy zakrzep powstał bez czynnika wyzwalającego. Drugą grupę wskazań stanowią powikłania położnicze: powtarzające się wczesne poronienia, wewnątrzmaciczne obumarcie płodu i poród przedwczesny z powodu niewydolności łożyska. Oznaczenie zleca się również przy toczniu rumieniowatym układowym oraz przy niewyjaśnionej małopłytkowości.

Pojedyncza dodatniość oznacza, że obecny jest tylko jeden rodzaj przeciwciał antyfosfolipidowych, na przykład wyłącznie anty-β2GPI. Przy podwójnej dodatniości stwierdza się dwa rodzaje, a przy potrójnej jednocześnie anty-β2GPI, przeciwciała przeciw kardiolipinie (aCL) oraz antykoagulant toczniowy (LA). Ten ostatni profil niesie najwyższe ryzyko zakrzepicy i jej nawrotów. Wynik anty-β2GPI odczytuje się więc razem z wynikami aCL i LA, a znaczenie ma także klasa przeciwciał: dodatnia IgG ma zwykle większe znaczenie niż izolowana IgM.

Obecność anty-β2GPI w jednej próbce to za mało, by stwierdzić zespół antyfosfolipidowy, gdyż przeciwciała bywają obecne tylko czasowo, na przykład przy zakażeniu. Kryterium laboratoryjne wymaga potwierdzenia w kolejnym badaniu, wykonanym co najmniej 12 tygodni później, i musi współwystępować z kryterium klinicznym. Z kolei ujemny wynik obu klas nie wyklucza APS, jeśli dodatni jest antykoagulant toczniowy lub przeciwciała antykardiolipinowe.

Oznaczenie wykonuje się z krwi żylnej; sprawy organizacyjne wyjaśnia punkt pobrań, a przyjmowane leki należy zgłosić przed pobraniem.

Czy anty-β2GPI można oznaczać w ciąży? Tak, ciąża nie przeszkadza w wykonaniu badania. Ocenę wyniku przeprowadza ginekolog prowadzący ciążę, często razem z hematologiem.

Czy badanie można wykonać w trakcie leczenia przeciwkrzepliwego? Tak, leki przeciwkrzepliwe zwykle nie zaburzają pomiaru ELISA. Ostra zakrzepica i infekcja mogą jednak utrudnić interpretację, o terminie pobrania decyduje więc lekarz.

• Antykardiolipina IgG i IgM – drugi rodzaj przeciwciał kryterialnych,
• Antykoagulant toczniowy – trzeci element oceny w kierunku APS,
• Przeciwciała przeciw beta-2-glikoproteinie I IgA – oznaczenie dodatkowe w wybranych przypadkach,
• Białko S wolne – ocena naturalnego inhibitora krzepnięcia,
• Morfologia krwi – ocena między innymi liczby płytek krwi.