P/c. p. kompleksom fosfatydyloseryna/protrombina (aPS/PT), IgG

Fosfatydyloseryna jest fosfolipidem błon komórkowych, a protrombina białkiem krzepnięcia. Według przyjętego wyjaśnienia protrombina po przyłączeniu do fosfatydyloseryny zmienia kształt i odsłania miejsca, z którymi mogą wiązać się przeciwciała, a które w wolnej protrombinie są słabo dostępne. Dlatego aPS/PT są odrębną grupą przeciwciał, różną od przeciwciał przeciw samej protrombinie (aPT).

Lekarz zleca aPS/PT IgG jako badanie dodatkowe do panelu podstawowego APS, który składa się z trzech oznaczeń: antykoagulantu toczniowego, przeciwciał przeciw kardiolipinie oraz przeciwciał przeciw beta-2-glikoproteinie I. Wskazaniem bywają:

• zakrzepica żylna lub tętnicza o niejasnej przyczynie,
• powikłania ciąży, które mogą wynikać z APS,
• toczeń rumieniowaty układowy i ocena ryzyka zakrzepowego u chorego,
• leczenie przeciwkrzepliwe, które utrudnia wiarygodne oznaczenie antykoagulantu toczniowego.

Obecność aPS/PT IgG silnie współwystępuje z dodatnim antykoagulantem toczniowym. Antykoagulant toczniowy oznacza się testami krzepnięcia, na które wpływają heparyna, acenokumarol i warfaryna, a także doustne leki hamujące czynnik Xa lub trombinę. Przeciwciała aPS/PT bada się natomiast metodą immunoenzymatyczną, na którą leki przeciwkrzepliwe nie mają takiego wpływu. Dlatego dodatni wynik aPS/PT może wspierać ocenę, gdy powtórne oznaczenie antykoagulantu toczniowego po 12 tygodniach jest utrudnione.

Dodatnie aPS/PT IgG oznacza obecność przeciwciał tej klasy i według badań naukowych zwiększa prawdopodobieństwo zakrzepicy, szczególnie gdy towarzyszą mu inne dodatnie przeciwciała antyfosfolipidowe. Niektóre skale ryzyka stosowane w APS uwzględniają aPS/PT. Do postawienia rozpoznania sam wynik jednak nie wystarcza, bo aPS/PT nie należą do laboratoryjnych kryteriów klasyfikacyjnych. Metody nie są w pełni ujednolicone, więc wyniki z różnych pracowni trudno porównywać.

Wskazówki dotyczące pobrania krwi przekazuje punkt pobrań. Leków przeciwkrzepliwych nie odstawia się samodzielnie, ale należy je wymienić przed pobraniem.

Czy aPS/PT IgG zastępuje antykoagulant toczniowy? Nie. Badanie może pomóc w trudnych przypadkach, lecz antykoagulant toczniowy pozostaje jednym z badań kryterialnych.

• Antykoagulant toczniowy – badanie, z którym aPS/PT silnie współwystępuje,
• aPS/PT IgM – to samo oznaczenie dla klasy IgM,
• Kardiolipina – przeciwciała IgG – badanie kryterialne,
• Przeciwciała przeciw beta2-glikoproteinie I IgG – badanie kryterialne,
• D-dimer – marker aktywacji krzepnięcia.