P/c. p. receptorom acetylocholiny (anty-AChR)

Badanie anty-AChR pomaga ustalić, czy osłabienie mięśni ma autoimmunologiczne podłoże typowe dla miastenii (myasthenia gravis). W tej chorobie przeciwciała blokują lub niszczą receptory acetylocholiny na włóknie mięśniowym, przez co sygnał z nerwu słabiej pobudza mięsień. Skutkiem jest męczliwość mięśni, która narasta przy wysiłku i zmniejsza się po odpoczynku.

Do objawów, przy których neurolog zleca oznaczenie, należą:

• opadanie jednej lub obu powiek,
• podwójne widzenie,
• niewyraźna, nosowa mowa oraz trudności z żuciem i połykaniem,
• osłabienie mięśni rąk, nóg lub szyi nasilające się w ciągu dnia,
• duszność wynikająca z osłabienia mięśni oddechowych.

Przeciwciała anty-AChR stwierdza się u większości chorych na miastenię uogólnioną, czyli obejmującą wiele grup mięśni. W postaci ocznej, ograniczonej do mięśni powiek i gałek ocznych, są obecne mniej więcej u połowy chorych. Miastenia z wyraźnym obrazem klinicznym, w której przeciwciał anty-AChR brak, nazywana jest seronegatywną.

Gdy przy charakterystycznych dolegliwościach stężenie przeciwciał jest podwyższone, miastenia staje się bardzo prawdopodobna. Wysokość stężenia nie odzwierciedla jednak wprost ciężkości choroby i nie pozwala porównywać różnych pacjentów. U tej samej osoby znaczący spadek stężenia w trakcie leczenia często towarzyszy poprawie, choć ostatecznie liczy się stan kliniczny. Wynik graniczny albo niezgodny z objawami wymaga ostrożnej oceny przez neurologa.

Przy ujemnym wyniku lekarz zwykle zleca przeciwciała anty-MuSK, a w dalszej kolejności rozważa przeciwciała przeciw LRP4 lub czulsze testy komórkowe. Diagnostykę uzupełniają badania elektrofizjologiczne.

U wielu chorych z przeciwciałami anty-AChR stwierdza się rozrost grasicy, a u części grasiczaka, czyli guza tego narządu. Z tego powodu po rozpoznaniu miastenii wykonuje się badanie obrazowe śródpiersia. Miastenia często współistnieje też z chorobami tarczycy, reumatoidalnym zapaleniem stawów lub toczniem, dlatego lekarz może poszerzyć badania o ocenę tarczycy.

Leki immunosupresyjne, plazmafereza i wlewy immunoglobulin mogą przejściowo obniżać stężenie przeciwciał. Badanie wykonane bardzo wcześnie po pojawieniu się objawów bywa ujemne, a powtórzenie oznaczenia rozważa wtedy lekarz.

Do oznaczenia przeciwciał anty-AChR nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Przy pobraniu krwi należy przekazać informację o lekach oraz o przebytych zabiegach plazmaferezy lub wlewach immunoglobulin.

• Przeciwciała anty-MuSK – kolejne badanie przy ujemnym wyniku anty-AChR,
• Przeciwciała przeciwko titinie – marker pomocny w ocenie związku miastenii z grasiczakiem,
• Przeciwciała przeciw mięśniom poprzecznie prążkowanym – uzupełniające oznaczenie metodą IIF,
• TSH – ocena czynności tarczycy,
• Anty-TPO – przeciwciała w autoimmunologicznej chorobie tarczycy.